Orta Doğu'da tırmanan çatışma küresel enerji arzını tehdit ediyor

Orta Doğu'da artan istikrarsızlık, küresel enerji arzı üzerindeki baskıyı giderek ağırlaştırıyor. The Wall Street Journal'ın haberine göre ABD ile İran arasındaki çatışma bir zincirleme etkiyi tetikledi ve İran destekli Yemenli Husi isyancılar saldırıya geçti.

Husiler, Bab el-Mendeb Boğazı çevresinde stratejik noktaları ele geçirdi. Bunlar arasında liman kenti Mocha ve Perim Adası da bulunuyor. Böylece İran, Hürmüz Boğazı'nın yanı sıra ikinci bir kritik deniz yolunu da tehdit edebilecek konuma geldi.

Suudi Arabistan'ın petrol ihracatı zorlanıyor

Suudi Arabistan'ın petrolünü taşımak için kullandığı seçenekler daralıyor. Krallığın hem petrol üretimi hem de petrol ihracatı şimdiden geriledi.

İranlı yetkililer, bölgedeki tüm çatışmalar çözülene kadar deniz trafiğinin yeniden başlamayacağını açıkladı. Savaşın hızla biteceğini uman Basra Körfezi ülkeleri ise artık ABD'nin kendilerini yıllarca sürebilecek bir çatışmanın içine çektiği gerçeğiyle yüzleşmek durumunda.

Britanya merkezli düşünce kuruluşu RUSI'nin kıdemli araştırmacısı H.A. Hellyer, Washington'ın İran'a yönelik yaklaşımının rakibi doğrudan askeri ve ekonomik baskıyla yıpratma çabasına dayandığını, bölgenin genelinde durumun kontrol altında kalacağının varsayıldığını söyledi. Hellyer'e göre bu varsayım en başından beri kırılgan bir zemindeydi.

ABD, İran kaynaklı gerilim nedeniyle zaten baskı altında olan ordusunu ikinci bir cephe açmaktan korumaya çalışıyor. Buna karşın Suudi Arabistan'a istihbarat bilgisi ve askeri danışmanlarla destek veriyor. ABD Orta Doğu kuvvetleri komutanı Amiral Brad Cooper Suudi Arabistan'ı ziyaret etti. ABD Başkanı Donald Trump ise geçen cumartesi durumun kontrol altında olduğunu öne sürdü.

Husiler son aylarda askeri alanda başarı kazandı. Bu ilerlemede Suudi Arabistan destekli savaşçıların iletişimini dinleyebilmeleri etkili oldu. Kaynaklara göre Husiler rakip subayların telefon görüşmelerini dinleyerek planları hakkında bilgi edindi. Ayrıca savaş alanındaki karşı taraf savaşçılarıyla iletişime geçerek teslim olmaya çağırdı. Bölgedeki kişiler bu taktiğin savaş alanında kaos ve karmaşa yarattığını belirtti.

Suudi yetkililer şimdi İran'ın Husi saldırısında ne ölçüde rol oynadığını araştırıyor. Husiler temmuz başında, İran ile ABD arasındaki geçici ateşkesin çözülmeye başlamasıyla daha saldırgan bir tutum izlemeye başlamıştı.

ABD güvenlik analisti Behnam Ben Taleblu, ülkelerin ve şirketlerin Hürmüz Boğazı'nı bypass edecek çözümlere yatırım yaptığını, İran yönetimindeki ağın ise faaliyetlerini yoğunlaştırarak bölgenin çatışmasız bir şekilde arzı çeşitlendirmesine izin vermediğini söyledi.

Suudi Arabistan geçen cuma, Yemenli Husilerin insansız hava aracı saldırısının ardından doğu-batı yönündeki petrol boru hattını geçici olarak durdurduğunu duyurdu. Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiği aksadığı için bu boru hattı giderek daha önemli hale gelmişti. Hattın durdurulması, olası tedarik kesintilerine ilişkin endişeleri yeniden artırıyor.

Orta Doğu'daki gerilim petrol fiyatlarını yükseltiyor. Uluslararası enerji göstergesi Brent ham petrolünün fiyatı pazartesi sabahı 107 dolar sınırını aştı.