NYT: CIA Başkanı Moskova'da Rusya'yı müzakereye ikna etmeye çalıştı

New York Times (NYT) gazetesi, anonim yetkililere dayandırarak, ABD Merkezi İstihbarat Teşkilatı (CIA) Direktörü John Ratcliffe'in bu hafta Moskova ziyaretinde Rusya'ya Ukrayna'daki savaşa ilişkin karamsar bir değerlendirme ilettiğini ve askeri ile ekonomik durum daha da kötüleşmeden barış görüşmelerine başlanması çağrısında bulunduğunu yazdı.

NYT'nin aktardığına göre Ratcliffe, mesajını Rusya Federal Güvenlik Servisi (FSB) Başkanı Aleksandr Bortnikov'a iletti, ancak Rusya'yı sonuçlarla tehdit etmedi. Haberde, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in CIA direktörünün değerlendirmesini dikkate alıp savaşı sürdürmesi durumunda herhangi bir yaptırım tehdidinde bulunulmadığı belirtildi.

CIA'nın Rusya ile doğrudan kanalları

Gazete, CIA analistlerinin uzun süredir Putin'in danışmanlarının kendisine savaşın gidişatı ve kayıplar konusunda dürüst değerlendirmeler yapıp yapmadığından şüphe duyduğunu ifade etti. CIA'in yıllardır Rusya'nın iç güvenliğinden sorumlu FSB ve dış istihbarat teşkilatı SVR ile doğrudan iletişim kanallarına sahip olduğu biliniyor.

Yetkililere göre Ratcliffe ve Bortnikov arasındaki doğrudan iletişim, Başkan Donald Trump'ın özel temsilcisi Steve Witkoff ve damadı Jared Kushner'ın Putin'in danışmanlarıyla kurduğu iletişim kanallarına paralel olarak işliyor. Bazı yetkililer, eski bir istihbarat subayı olan Putin'in, CIA direktörünün mesajını geleneksel diplomatik kanallardan gelen iletilere kıyasla daha acil ve güvenilir bulabileceği umudunu dile getirdi.

Trump yönetiminin arabuluculuk girişimleri

NYT, geçtiğimiz yılın büyük bölümünde Trump ve bazı yakın danışmanlarının, Rusya'nın daha büyük nüfusu ve nükleer silahları nedeniyle Ukrayna'ya karşı savaşı kazanmasının kaçınılmaz olduğuna inandığını, ancak Rusya'nın büyük kayıplar verdiğini ve cephedeki ilerleyişinin durduğunu kaydetti. Ratcliffe'in mesajının ABD'nin Rusya veya Ukrayna politikasında değişiklik anlamına gelip gelmediği belirsiz.

Ratcliffe'in ziyareti, Trump yönetiminin tıkanmış müzakerelere ivme kazandırma girişimlerinden biri olarak görülüyor. ABD, Trump'ın göreve dönmesinden bu yana Ukrayna'ya askeri desteği azaltmış durumda. Buna karşın CIA, Ukraynalılarla on yılı aşkın süredir devam eden yakın istihbarat iş birliğini sürdürüyor.

Ratcliffe'in Bortnikov'a iletmesi beklenen özel mesaj, geçen ay yaptığı açıklamalarla örtüşüyor. Ratcliffe, Rus birliklerinin kayıpları ve Moskova'nın cephede ilerleme çabalarındaki başarısızlıktan bahsetmiş, cephedeki bir Rus askerinin beklenen yaşam süresinin 35 dakikanın altında olduğunu söylemişti. Ayrıca Rusya'nın 18 ayda Ukrayna'nın yalnızca yaklaşık yüzde birini ele geçirdiğini belirtmişti.

NYT'ye göre Ratcliffe, Moskova'ya gitmeden önce Ukraynalı mevkidaşlarıyla görüşerek Rusya'nın görüşlerini araştırdığını ve Ukraynalılar adına hiçbir taviz vermeyeceği konusunda güvence verdi.

Avrupalı diplomatlar, Rusya'nın Donbass'taki saldırısının büyük ölçüde durması ve Ukrayna'nın insansız hava aracı savaşıyla Rusya'ya büyük kayıplar vermeye devam etmesi nedeniyle önümüzdeki aylarda ateşkes için bir fırsat penceresi olabileceğine inanıyor. Bazı Avrupalı yetkililer, Trump yönetimini Rusya ile barış anlaşması müzakerelerine ulusal güvenlik yetkililerini dahil etmeye çağırıyor.

Ukraynalılar, Witkoff ve Kushner'i Rusya'ya fazla yakın görmekte. Rusya'ya uzun süredir eleştirel yaklaşan Ratcliffe ise daha tarafsız bir arabulucu olarak değerlendiriliyor.

Trump, Ratcliffe'i daha önce de hassas diplomatik görevlerde kullandı. Ocak ayında Venezuela'ya giden ilk üst düzey yetkili oldu; Mayıs ayında Küba'ya giderek ülkenin ekonomik durumuna dair sert bir değerlendirmede bulundu. ABD ve Rusya istihbarat başkanları arasındaki doğrudan temaslar son yıllarda kesintili oldu. 2021'de dönemin CIA Başkanı William J. Burns, Rusya'yı işgal konusunda uyarmak için Moskova'da Bortnikov ile görüşmüştü. 2022'de Burns ve Rus dış istihbaratının başkanı Sergey Narışkin, Türkiye'nin Ankara kentinde bir araya gelmişti.