Narva'da C1 Estonca sınavını geçme oranı yarı yarıya düşük

Estonya'nın doğu sınırındaki, ağırlıklı olarak Rusça konuşulan Narva kentinde Eylül ayında yapılan C1 düzeyi Estonca sınavına giren 67 adaydan yalnızca 10'u başarılı oldu. Bu, yüzde 14,9'luk bir geçme oranına karşılık geliyor. Aynı dönemde ülke genelinde sınava giren 358 kişiden 105'i geçti; ulusal geçme oranı yüzde 29,3 oldu.

C1, Avrupa Konseyi'nin Ortak Avrupa Dil Referans Çerçevesi'nde (CEFR) "etkin işlevsel yeterlilik" ya da "ileri düzey" olarak tanımlanıyor ve C2'nin ardından gelen ikinci en yüksek seviye. Sınavları yürüten Eğitim ve Gençlik Kurulu (Harno) bünyesindeki Eğitim Kalitesi Dairesi başkanı Maiki Udam, C1 sınavında yaklaşık yüzde 30'luk geçme oranının yıllardır olağan olduğunu vurguladı. Udam, C1 sonuçlarının alt seviyelerle kıyaslanamayacağını belirterek, gereken düzey yükseldikçe sınavın zorlaştığını ve geçenlerin oranının düştüğünü söyledi.

Öğretmenler: konu yelpazesi ve pratik eksikliği belirleyici

Narva Koleji'nde öğretim görevlisi olan Inguna Joandi'ye göre B2'den (üst orta düzey) C1'e geçmek yalnızca daha fazla dilbilgisi ya da yeni kelime öğrenmek anlamına gelmiyor. Değişen şey, kişinin tartışabilmesi gereken konuların genişliği ve bu tartışmaların derinliği. Joandi, "C1 çok geniş bir bakış açısı gerektiriyor. Kişi Estonya'da neler olup bittiğini, farklı görüşleri ve dünyadaki olayların nasıl yorumlandığını bilmeli. Düşüncelerini Estonca ifade edebilmeli" dedi.

Narva'daki B-Lingua dil okulunun yöneticisi Darja Berestova ise B2'den C1'e geçişi büyük bir sıçrama olarak nitelendirdi. Ona göre çok şey kişinin B2 sonucuna bağlı: yüzde 61 ile kıl payı geçen birinin ertesi baharda C1'i geçmesi beklenmezken, yüzde 80'in üzerinde sonuç alan biri için umutlar belirgin biçimde daha yüksek. Berestova, C1'e düzgün hazırlanmanın 200-250 ders saati gerektirebileceğini tahmin ediyor.

Her iki öğretmenin de işaret ettiği zorluklardan biri, ders dışında, örneğin evde Estonca kullanma fırsatının sınırlı olması. Berestova'ya göre günlük pratik C1'e ulaşmak için yeterli olmayabilir ve Narva'da insanların Estonca iletişim kurma fırsatlarını çoğu zaman kendilerinin araması gerekiyor. Joandi ise dil ortamının yokluğunun dili kullanmamak için bahane sayılamayacağı görüşünde. Televizyon ve radyonun yanı sıra her kurumda Estonca konuşan birinin bulunabileceğini belirten Joandi, "Sadece o engeli aşıp onlarla Estonca konuşmaya başlamanız gerekiyor" diye konuştu.

Ezberlenmiş kalıplar sınavda yeterli olmuyor

Öğretmenlere göre bir başka engel, adayların çok dar kapsamlı hazırlanması: tipik ifadeleri ve metinleri ezberleyip bunları farklı durumlara uyarlayamamaları. Joandi, bunun özellikle kişinin ana dilinde bile tutarlı bir metin üretme becerisi zayıfsa ortaya çıkabildiğini söyledi. Berestova da adayların dili esnek kullanma gerekliliğinde zorlandığını, dilbilgisi ve kelime dağarcığının ötesinde deyim bilgisi, işlevler, günlük ifadeler ve dilsel nüans farkındalığı gerektiğini belirtti.

Berestova, Harno'nun herkese açık çevrimiçi ortamında yeterli sayıda örnek görev bulunmadığını, bu yüzden öğretmenlerin sınav formatına uygun görevleri kendilerinin hazırlamak zorunda kaldığını söyledi. En az sekiz-on güncel geçmiş sınav kağıdının kamuya açılmasını istedi. Udam ise örnek materyallerin sınavı birebir kopyalamak değil, görev türlerini ve zorluk düzeyini tanıtmak amacıyla hazırlandığını belirtti.

2027'den itibaren adaylar üçüncü ve sonraki sınav girişimleri için ücret ödeyecek. Udam, bunun her üç ayda bir belirgin ilerleme sağlamadan sınava girenlerin sayısını azaltabileceğini söyledi.

Öte yandan bireysel örnekler nelerin mümkün olduğunu gösteriyor. Dört yıl önce Ukrayna'dan Estonya'ya taşınan ve yaklaşık üç yıldır Estonca öğrenen Narva Koleji öğrencisi Anastasiia Vorobiova, C1'i ikinci denemede geçti. Öğretmenlik ehliyeti bulunan Vorobiova, Estonya'da çalışabilmek için C1 sertifikasına ihtiyaç duyduğunu fark etti. B1 kursu ve sınavının ardından büyük ölçüde kendi başına çalıştı; Videoõps adlı YouTube kanalını, ders kitaplarını, dilbilgisi materyallerini ve Narva Kütüphanesi'nden ödünç aldığı Estonca çeviri kitapları kullandı. İkinci denemeye Narva Koleji'nde hazırlanan Vorobiova, bir dil arkadaşlığı programı sayesinde haftada bir Estonca konuştuğu bir partner buldu. Diğer öğrencilere tavsiyesi ise şu oldu: "Dili sadece sınav için öğrenmeyin. Neden ihtiyacınız olduğunu anlamak ve dile ilgi duymak önemli."