Macaristan ile Ukrayna ilişkilerde yeni sayfa açıyor

Macaristan Başbakanı Péter Magyar, Cuma günü Ukrayna Devlet Başkanı Volodımır Zelenski ile yaptığı görüşmenin ardından iki ülkenin ilişkilerini yeni bir temele oturtma konusunda anlaştıklarını açıkladı. Brüksel'de Avrupa Konseyi zirvesi sırasında gerçekleşen görüşme, iki ülke arasındaki gerilimin azalması açısından önemli bir adım olarak değerlendiriliyor. İlişkilerin düzelmesi, Avrupa Birliği'nin Ukrayna'ya verdiği desteğin sürmesi ve Kiev'in Avrupa entegrasyonu süreci için kritik görülüyor.

Magyar, görüşmenin ardından sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, iki ülkenin siyasi ve ekonomik ilişkilerini yeni bir temele oturtmanın karşılıklı çıkar olduğunu belirtti. Macaristan ile Ukrayna arasında, Ukrayna'nın batısındaki Zakarpatya bölgesinde yaşayan Macar azınlığın haklarını güçlendirmeyi amaçlayan bir siyasi anlaşma imzalanmasını memnuniyetle karşıladığını söyledi. Zakarpatya'daki Macar azınlığın durumu, iki ülke ilişkilerini gerginleştiren başlıca konulardan biriydi.

Ukrayna parlamentosundan azınlık eğitimi adımı

Magyar, Ukrayna Yüksek Rada'sının (Verhovna Rada) anlaşma temelinde azınlık eğitimine ilişkin yasayı kabul etmesini ve Ukrayna tarafının yasayı hemen uygulamaya başlamasını karşılıklı güvenin yeniden tesisi yolunda ilk adım olarak değerlendirdiklerini kaydetti. Ayrıca Ukrayna parlamentosunun Eylül ayında kabul ettiği ve 1944-1946 yılları arasında Zakarpatya'daki Macarlara yönelik suç işlendiğini, bu kapsamda zorla çalıştırma ve toplu sürgünlerin yaşandığını kabul eden karar için teşekkür etti.

Magyar, Zelenski ile bakanlar düzeyinde istişarelere devam etme ve iki ülkede yaşayan azınlıkların durumunun daha da iyileştirilmesine özel önem verme konusunda anlaştıklarını belirtti. Ayrıca Zelenski'ye Rusya'nın insanlık dışı saldırısı karşısında Ukrayna'ya tam dayanışmasını ilettiğini ve Macaristan'ın ateşkes ile kalıcı barışın en kısa sürede sağlanması için tüm diplomatik araçlarla yardıma hazır olduğunu ifade etti.

Magyar, selefi Viktor Orbán'a kıyasla Kiev'e karşı daha az eleştirel bir tutum sergiliyor. Ancak Macaristan'ın Ukrayna'ya silah göndermeyeceğini birçok kez teyit etti ve Ukrayna'daki Macar azınlığın haklarının güvence altına alınması konusunda ilerleme kaydedilmesini talep etti. Zelenski ise görüşmeyi çok iyi olarak nitelendirdi ve iki liderin birçok konuyu ele aldığını, Budapeşte'yi ziyaret etmeye açık olduğunu söyledi.

Macaristan ile Ukrayna arasındaki ilişkilerin düzelmesi, Avrupa Birliği'nin Rusya'nın Ukrayna'ya karşı savaşında Kiev'e desteğini sürdürmesi açısından belirleyici önem taşıyor. Macaristan'ın eski Başbakanı Orbán, Ukrayna'ya milyarlarca euro tutarında yardım verilmesine ve ülkenin AB'ye katılımına karşı çıkmıştı. Orbán, Nisan ayında yapılan ve 16 yıllık başbakanlık döneminin sona erdiği seçimler öncesinde Ukrayna'ya destek konusundaki şüpheci tutumunu seçim kampanyasının merkezine koymuştu.

Salı günü Ukrayna, Avrupa Birliği ile üyelik yolunda bir adım daha attı ve Macaristan'ın bu müzakere başlıklarının açılmasına yönelik itirazından vazgeçmesinin ardından iç pazar ve rekabet edebilirlik standartları üzerine müzakerelere başladı. Magyar hükümeti, Ukrayna parlamentosunun Pazartesi günü Macarca konuşanların ve diğer azınlıkların ana dilde eğitim alma haklarını genişleten yasayı kabul etmesinin ardından bu adımı destekledi.

Magyar, "Zakarpatya'daki Macar azınlığın haklarını güçlendirmek için Macaristan ile Ukrayna arasında varılan siyasi anlaşmayı memnuniyetle karşıladım" dedi. Azınlıkların ana dilde eğitimine ilişkin yasanın kabul edilmesinin iki ülke arasındaki karşılıklı güvenin yeniden tesisi yolunda "ilk adım" olduğunu da sözlerine ekledi.