Macar kamu televizyonu bağımsızlık reformu sonrası yayına döndü

Macaristan'ın kamu yayıncısı, Temmuz'dan bu yana ilk haber bültenini yayınlayarak, yeni hükümetin medya bağımsızlığını güçlendirme girişimleri kapsamında uygulanan yayın kesintisine son verdi. Ana kamu kanalı M1, 7 Temmuz'da reformların başlamasıyla tüm haber programlarını durdurmuş, ardından perşembe günü ilk haber bültenini yerel saatle 06.00'da, Macaristan'ın ulusal bayramında yayımladı.

Söz konusu reformlar, Başbakan Peter Magyar'ın Nisan ayındaki seçimlerde Viktor Orban'ı devirmesinden sonra başlattığı en kapsamlı kamu medyası dönüşümünün parçası. Orban'ın 16 yıllık iktidarı boyunca medya üzerindeki kontrol, hükümetinin 'yönetilen demokrasi' anlayışının temel taşlarından biri olmuş; Orban bu süreçte ülkeyi bu yönde şekillendirmişti. Magyar'ın seçim kampanyasında en önemli vaatlerden biri, AB yanlısı muhafazakar liderin medya bağımsızlığını geri getirme sözüydü.

Yeni dönemin ilk yayını

Perşembe günkü haber bülteni, Çarşamba günü göreve başlayan yeni Cumhurbaşkanı Andras Baka'nın göreve başlama törenine ilişkin bir haberle başladı. Baka, Orban'ın açık bir eleştirmeni ve eski Yüksek Mahkeme başkanıydı. Bağımsız haber portalı Telex'e göre, 25 dakikalık program, muhalefet ve eleştirel seslere de yer vererek dengeli bir içerik sundu; bu, Orban döneminin uygulamalarından belirgin bir ayrılış olarak değerlendirildi.

Ekip büyük ölçüde aynı

Közmedia adını alan (eski adıyla MTVA) kamu medya grubu Facebook üzerinden yaptığı açıklamada, perşembe günkü haber bülteninin hazırlanmasında daha önce haber programlarında çalışan hiç kimsenin yer almadığını duyurdu. Grup, bünyesinde M1'in yanı sıra radyo istasyonlarını ve devlet haber ajansını da barındırıyor. Ancak AFP'ye konuşan çok sayıda çalışan, bazı sunucu ve muhabirlerin işten çıkarılmasına rağmen personelin büyük ölçüde aynı kadrodan oluştuğunu belirtti. Telex tarafından elde edilen bir iç e-postaya göre ise daha önce propaganda içerikleri üreten editör ve muhabirlerin önemli bir kısmı halen görevine devam ediyor.

Geçiş sürecini hükümetin atadığı geçici yönetim yürütüyor; bu ekip iç denetim başlatmış ve yapıyı yeniden şekillendiriyor. Yönetim, ay başında eski Orban iç çevresine yakın medya organlarında çalışmış bir haber müdürü ataması nedeniyle tepkilerle karşılaşmış, ardından başta Magyar'ın da dahil olduğu yoğun eleştiriler sonrası atamayı ertesi gün iptal etmek zorunda kalmıştı. Bu durum, hükümetin kamu medyasına müdahalesi konusunda yeni soru işaretlerine yol açtı. Kamu medyası reformlarının önümüzdeki dönemde de sürmesi bekleniyor; yeni genel müdürün ekim sonundan önce açık ilanla seçilerek süregelen mesleki ve kamusal tartışmalarda ortaya çıkacak önerileri hayata geçirmesi planlanıyor.