Letonya ve Litvanya Rusya'dan tahıl transitini durdurmaya hazırlanıyor

Letonya ve Litvanya hükümetleri, Rusya'nın kendi limanları üzerinden gerçekleştirdiği tahıl ihracatını durdurmak için harekete geçeceklerini duyurdu. Rusya, Ukrayna'nın Karadeniz'deki saldırılarının tahıl sevkiyatını büyük ölçüde sekteye uğratmasının ardından tahılını Baltık Denizi üzerinden taşımaya yöneldi.

Reuters haber ajansının bu hafta aktardığına göre Rusya, yeni güzergâh arayışında tahıl ihracatını Baltık limanlarına kaydırıyor. Analistler ve tüccarlar, Rus ihracatçıların tahılı çoğunlukla Letonya üzerinden taşıdığını ve mevcut sezonda hacimlerin keskin biçimde artmasını beklediklerini söyledi.

Letonya tam yasak üzerinde çalışıyor

Letonya Başbakanı'nın basın sözcüsü, hükümetin salı günü toplanarak Rusya'dan tahıl ithalatına tamamen yasak getirilmesini görüşeceğini bildirdi. Litvanya ise muhtemel yasağın hangi adımlarla uygulanacağına dair ayrıntı vermedi ancak limanlarının Rus tahılının ihracatı için kullanılmasının artık kabul edilemeyeceğini ifade etti.

Litvanya Başbakanı Mindaugas Sinkevičius, Cuma günü Reuters'a yaptığı açıklamada, "Rus tahılının Litvanya altyapısı üzerinden ihracatı değerlerimize aykırı" dedi. Sinkevičius, olası kısıtlamaların Rusya toprakları ile Kaliningrad bölgesi arasındaki tahıl geçişini etkilemeyeceğini de sözlerine ekledi.

Letonya ve Litvanya'nın yasağı, Rus tahıl ihracatçılarının önemli alternatif rotalarından birini kapatacak. Zira Rusya'nın geleneksel güzergâhları olan Karadeniz ve Azak Denizi rotaları, Ukrayna'nın insansız hava aracı saldırıları nedeniyle felç durumunda.

Rus tahıl ihracatındaki yeni rota

Reuters'ın aktardığı verilere göre, Rusya geçen sezonda (Temmuz 2025 – Haziran 2026) Azak ve Karadeniz limanları üzerinden 46,3 milyon ton tahıl ihraç etti. Bu, Rusya'nın deniz yoluyla gerçekleştirdiği toplam tahıl ihracatının yüzde 90'ına denk geliyor. Baltık'taki Rus limanlarından ise yalnızca yaklaşık bir milyon ton taşındı.

Ukrayna'nın en büyük destekçileri arasında yer alan ve Moskova'yı sert biçimde eleştiren Baltık ülkeleri ise kendi altyapıları üzerinden geçen bir milyon tonluk tahıla imkân tanıdı. Rusya'nın tarım üreticileri lobisinin başkanı Arkadiy Zlochevskiy, bu hafta yaptığı değerlendirmede, Baltık ülkeleri üzerinden yapılacak Rus tahıl ihracatının bu sezonda 5-6 milyon tona, Estonya limanlarının da devreye girmesiyle 10 milyon tona kadar çıkabileceğini öngördü.

Letonya ve Litvanya Cuma günü yaptıkları açıklamada, Rusya'nın Ukrayna'dan işgal ettiği topraklardan gelen tahılın bu ülkelere transit geçişinden şüphelendiklerini de bildirdi.

Letonya Başbakanı Andris Kulbergis, "Ukrayna makamlarının, işgal edilmiş Ukrayna topraklarından yasadışı çıkarılan tahılla ilgili bilgileri mevcut ve bunun yakın zamanda Baltık ülkeleri üzerinden büyük miktarlarda ihraç edilmesi bekleniyor" ifadelerini kullandı. Kulbergis, Letonya makamlarına Ukrayna ile işbirliği içinde geçici işgal edilen topraklardan yasadışı elde edilen tahıl geçişini engelleyecek bir mekanizma kurulması talimatını verdiğini belirtti.

Litvanya Devlet Gıda ve Veterinerlik Servisi, BNS haber ajansına Cuma günü yaptığı açıklamada, perşembe günü Klaipeda limanında Rus tahılı etiketi taşıyan bir kargo yükünden numune aldığını ve bunları Fransa'daki bir laboratuvara gönderdiğini duyurdu. Servis yetkilisi, "Amaç, Rus olarak etiketlenen tahılın aslında Ukrayna çıkışlı olup olmadığını tespit etmek. Bunlar çalınmış tahıl olabilir" dedi.