Letonya ve Litvanya Rus tahılının limanlarından geçişini durdurmayı planlıyor

Letonya ve Litvanya, Rus tahılının kendi limanları üzerinden ihracatını durdurmak için harekete geçeceklerini duyurdu. Reuters'ın haberine göre, Ukrayna'nın saldırıları Rus tahılının Karadeniz üzerinden taşınmasını büyük ölçüde sekteye uğrattığı için Rusya, Baltık Denizi'ndeki limanlara yöneldi.

Rus tahılı Baltık üzerinden artıyor

Haber ajansı Reuters bu hafta, Rusya'nın yeni güzergahlar arayışı kapsamında tahıl ihracatını Baltık limanlarına kaydırdığını yazdı. Analistlere ve tüccarlara göre Rus ihracatçılar tahılı ağırlıklı olarak Letonya üzerinden sevk ediyor ve yakın zamanda sevkiyat hacimlerinin ciddi şekilde artması bekleniyor.

Letonya Başbakanı'nın basın sözcüsü, hükümetin salı günü Rus tahılının tamamen yasaklanmasını görüşmek üzere toplanacağını açıkladı. Litvanya ise olası yasak kapsamında hangi adımların atılacağına dair ayrıntı vermedi ancak limanlarının Rus tahılının ihracatı için kullanılmasının artık kabul edilemez olduğunu bildirdi.

Liderler: İlkelerimize aykırı

Litvanya Başbakanı Mindaugas Sinkevicius, cuma günü Reuters'a yaptığı açıklamada "Rus tahılının Litvanya altyapısı üzerinden ihraç edilmesi bizim değerlerimize aykırı" dedi. Aldıkları tedbirlerin, Rusya ile bu ülkeden ayrı olan Kaliningrad bölgesi arasındaki tahıl transitini etkilemeyeceğini belirtti.

Letonya ve Litvanya'nın yasağı, Rus tahıl ihracatçılarının önemli bir alternatif yolunu kapatmış olacak. Zira Ukrayna'nın insansız hava aracı saldırıları, geleneksel Karadeniz ve Azak Denizi rotalarını felç etti. Rusya, son ihracat sezonunda (Temmuz 2025 – Haziran 2026) Azak ve Karadeniz limanları üzerinden 46,3 milyon ton tahıl ihraç etti ve bu, Rusya'nın deniz yoluyla yaptığı toplam tahıl ihracatının yüzde 90'ını oluşturdu.

Rusya'nın Baltık limanları üzerinden yalnızca yaklaşık 1 milyon ton tahıl sevk edildi. Reuters, Ukrayna'nın en büyük destekçileri ve Rusya'nın keskin eleştirmenleri olan Baltık ülkelerinin de yaklaşık 1 milyon tonluk tahılın transferinde aracılık ettiğini kaydetti.

Ukrayna tahılının yağmalanması endişesi

Rusya tarım üreticileri lobisinin başkanı Arkadi Zlotşevski, bu hafta Rusya'nın Baltık ülkeleri üzerinden tahıl ihracatının bu sezon 5-6 milyon tona, hatta Estonya limanlarının da devreye girmesiyle 10 milyon tona ulaşabileceğini değerlendirdi.

Hem Letonya hem de Litvanya cuma günü, Rusya'nın Ukrayna'dan işgal ettiği topraklardan gelen tahılın bir kısmının Rus tahılı olarak sunulduğundan şüphelendiklerini açıkladı. Letonya Başbakanı Andris Kulbergs yaptığı açıklamada, "Ukrayna makamlarının, Rusya'dan yasadışı yollarla çıkarılan ve yakın zamanda Baltık ülkeleri üzerinden büyük miktarlarda ihraç edilmesi planlanan Ukrayna tahılına ilişkin bilgileri var" dedi. Kulbergs, Letonya makamlarına Ukrayna ile işbirliği içinde geçici işgal altındaki bölgelerden yasadışı yollarla elde edilen tahılın geçişini engelleyecek bir mekanizma oluşturma talimatı verdi.

Litvanya Ulusal Veteriner ve Gıda Güvenliği Kurumu, perşembe günü Klaipėda limanında Rus tahılı olarak işaretlenmiş yüklere el koyduğunu ve örnekleri Fransa'daki bir laboratuvara gönderdiğini duyurdu. Kurumun sözcüsü BNS haber ajansına yaptığı açıklamada, "Amaç, Rus tahılı olarak işaretlenmiş tahılın aslında Ukrayna menşeli olup olmadığını tespit etmek. Çalınmış olabilir" dedi.