Letonya başbakanı: Rusya tahılına tam yasak mümkün değil

Letonya Başbakanı Andris Kulbergs, Rusya tahılının transitini tamamen yasaklamanın ya da planlanan %300'lük demiryolu altyapı kullanım ücreti artışını hayata geçirmenin şu anda mümkün olmadığını açıkladı. Letonya devlet televizyonu LSM'nin aktardığına göre Kulbergs, konunun hafta içinde Brüksel'de ele alınacağını belirtti.

Kulbergs, Estonya Başbakanı Kristen Michal ve Litvanya Cumhurbaşkanı Gitanas Nausėda geçen hafta Avrupa Konseyi Başkanı Antonio Costa ile Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen'e ortak bir mektup göndererek Rusya tahılının Avrupa Birliği üzerinden transitinin yasaklanması çağrısında bulundu.

Yetki AB'de, risk üye ülkelerde

Başbakan, tarife ve transit konularında karar alma yetkisinin münhasıran Avrupa Birliği'ne ait olduğunu vurguladı. "En büyük sorun, tarife ve transit konularında karar verme yetkisinin tek başına AB'ye ait olması. Bunu belirli koşullar altında yapabiliriz, ancak bu birtakım riskleri beraberinde getiriyor" dedi. Kulbergs, AB'nin bugüne kadar Rusya tahılına yaptırım uygulamadığını da hatırlattı.

Letonya başbakanı, Rusya'dan başka ülkelere satılan tahılın artık Rusya malı sayılmadığı yönündeki hukuki argümanı yineledi. Tahılın Letonya'nın stratejik ortaklarına — ABD, İsviçre ve Japonya'ya — ait olduğunu vurguladı.

"Yaptırım ya da daha yüksek vergi getirirsek otomatik olarak onları etkileriz ve bizi mahkemeye verebilirler" diyen Kulbergs, devletin bu nedenle yüz milyonlarca euro kaybedebileceği uyarısında bulundu.

Salı günü Letonya hükümeti üyelerine, tahıl transitinin yasaklanması halinde ülkenin 200 ila 800 milyon euro arasında doğrudan dava riskiyle karşılaşabileceği bildirildi. Kulbergs, Litvanya'nın şu anda benzer bir davada 12 milyar euro ile karşı karşıya olduğunu, bu uyuşmazlıkta Litvanya'nın bu yıl muhtemelen 450 milyon euro ödemek zorunda kalacağını söyledi.

Estonya farklı konumda

Estonya ay başında Rusya ve Belarus tahılının Estonya üzerinden transitini yasaklayan ulusal yaptırımları kabul etmişti. Ancak Kulbergs, Estonya'nın durumunun farklı olduğuna dikkat çekti: yasak kararı alındığında Estonya'da imzalanmış hiçbir tahıl transit sözleşmesi bulunmuyordu. Letonya'da ise o tarihte 300 bin ton için sözleşme imzalanmıştı.

Kulbergs, bu tür davaların ne kadara mal olacağının önceden bilinmediğini ve mahkemelerden doğacak riskin devlet bütçesi açısından değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı. Başbakan, hükümetin Rusya transit ücretlerini %300 artırma kararını alırken tüm koşulların tam olarak bilinmediğini de kabul etti.