Kumu Müzesi'nde Saami sanatı sergisi açılıyor

Estonya'nın başkenti Tallinn'de bulunan Kumu Sanat Müzesi'nde cuma günü uluslararası karma sergi "Başlangıcı ve sonu yok. Saami dünyasının inşası" açılıyor. Sergi, saami yerli halklarının haklarının tesisi ve kendi kaderini tayin etme sürecindeki zorlu yolculuğu ele alıyor.

1960-1970'li yıllarda başlayan ve saamilerin kendi kaderini tayin hareketiyle birlikte gelişen saami sanatının politize olma süreci, son on yılda yeniden geniş yankı buldu.

Serginin küratörü Ann Mirjam Vaikla, serginin adının en tanınmış saami sanatçı, müzisyen ve yazar Nils-Aslak Valkeapää ile yapılan bir söyleşiye dayandığını belirtti. Valkeapää söyleşide, kendisinin bir başlangıcı ve sonu olmadığı gibi, bir yaratıcı olarak kendini ifade etmesinin de başlangıcı ve sonu olmadığını söylüyor.

Vaikla'ya göre bu düşünce, yerli halkın bilgi sisteminin özünü ortaya koyuyor: Bilgi nihai bir hedef değil; çeşitli durumlarda yaygın biçimde kullanılıyor, katılım ve dahil edilmeye dayanıyor. Böylece yerli halklara uygulanan şiddete ve yerli bilginin ikincil konuma itilmesine karşı duruyor.

Saami sanatçıların sesi uluslararası alanda yükseliyor

Bugün saami sanatçıların sesi, İskandinav çağdaş sanatının en duyulur ve dinamik parçalarından biri haline geldi; uluslararası sanat sahnesinde de giderek daha fazla öne çıkıyor.

Sergide hem toplum eleştirel sanatın öncülerinin hem de genç kuşak sanatçıların eserleri yer alıyor. Katılımcı sanatçılar arasında Carola Grahn, Snowchange: Pauliina Feodoroff ve Kaisu Mustonen, Marja Helander, Kalli Kalde, Ketlin Kuusing, Jenni Laiti ve Invisible Flock, Britta Marakatt-Labba, Hans Ragnar Mathisen, Alo Paistik, Outi Pieski, Suohpanterror ve Lada Suomenrinne bulunuyor.

Sergi, Linda Kaljundi'nin küratörlüğünü yaptığı "Keşif gezisi. Fin-Ugor ve görüntünün gücü" (02.10.2026 – 21.02.2027) adlı sergiyle diyalog içinde oluşturuldu. Her iki sergi de Estonya Sanat Müzesi, Estonya Sanat Akademisi ve Estonya Ulusal Müzesi'nin ortak yürüttüğü çok yıllık "Keşif gezisi" araştırma projesinin parçası. Proje, yerli halklarla ilişkilerimizi ve bu ilişkilerin Estonların öz algısına etkisini inceliyor.