Kiev'de ABD enerji ateşkesinin etkisi henüz görülmedi

Washington'un ilan ettiği "enerji ateşkesi"nin Kiev'de henüz bir etkisi görülmüyor. Kiev belediye başkanı Vitali Kliçko, kent sakinlerini geçici olarak kentten ayrılmaya çağırıyor. Cephede ise Donbas'ın Ukrayna kontrolündeki son büyük kentleri için çatışmalar sürüyor.

ABD Başkanı Donald Trump'ın pazar günü duyurduğu enerji ateşkesi hem Moskova hem de Kiev için sürpriz oldu. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, Rusya'nın aynı şekilde karşılık vermesi hâlinde Rusya'nın enerji altyapısına yönelik saldırıları durdurmaya hazır olduğunu hemen açıkladı. Ancak Rusya bugüne kadar Ukrayna'nın enerji tesislerini hedef alarak kentlerde yaşamı dayanılmaz hâle getirmeye çalıştı.

Kiev'den ayrılma çağrısı ve trenlerde gecikmeler

Kiev belediye başkanı Kliçko'nun sakinlere yönelik geçici ayrılma çağrısına kaç kişinin uyacağı bilinmiyor. Ukrayna Kızıl Haçı karargâhı başkan yardımcısı Andrii Pozdniakeviç, böyle bir kararın insanlara bırakılması gerektiğini söyledi. Pozdniakeviç, uzun süredir savaş koşullarında yaşayan insanların evlerini terk etmesini istemenin son derece zor olduğunu belirtti.

Ayrılmak için ulaşıma ihtiyaç var. Kiev ana tren garına günün her saati girilemiyor. Hava alarmı sırasında gar binası kapatılıyor ve yolcular trenlerini yaya tünelinde beklemek zorunda kalıyor. Tünelde çocuklu yolcular için ayrı bir alan da bulunuyor.

Trenlerdeki gecikmelerin başlıca nedeni elektrik kesintileri ve hava alarmları. Hava alarmı verildiğinde tren duruyor ve yolcular vagonlardan inmek zorunda kalıyor. Bir tren şefi, Kožanka istasyonu yakınlarında bir tahliye nedeniyle bir saat 12 dakika beklediklerini, Kiev'e varmadan önce yaşanan bu gecikmenin ardından yola sorunsuz devam ettiklerini anlattı. Ancak Harkiv'e giden hatta bazen iki tahliyenin üst üste geldiği de oluyor.

Demiryollarındaki durum, savaşın cephe hattından uzaktaki bölgeleri de giderek daha fazla etkilediğini gösteriyor. Cephe hattının kendisi ise neredeyse hiç değişmiyor.

Donbas'ta çatışmalar ve komuta yapısı tartışması

Savaş analisti Taras Çmut, şu anda en yoğun çatışmaların Donbas'ta yaşandığını belirtiyor. Çmut'a göre Rusya, 2022'de kendi topraklarına kattığını ilan ettiği Donetsk ve Luhansk bölgelerinin tamamını ele geçirme planından vazgeçmiyor. Bu toprakların kaybının savaşın gidişatını, Rusya'nın müzakere masasındaki konumunu ve Ukrayna'nın durumunu önemli ölçüde etkileyeceğini söylüyor.

Ukrayna ordusu bir yıldır geçici birlik grupları yerine kalıcı kolordular kurarak komuta sistemini reforme etmeye çalışıyor. Ancak en azından Donbas'ta birlikler hâlâ eski modelle yönetiliyor. Çmut, 2024'te güçlü tugaylar temelinde tümenler kurulması ve bunların ertesi yıl kolordulara dönüştürülmesi gerekirken farklı bir yol izlendiğini savunuyor. ABD ve Rusya orduları dâhil birçok ülkede bu tür yapıların bulunduğunu hatırlatan Çmut, bu hataların neden yapıldığını bilmediğini ifade ediyor.

Rus kuvvetlerinin Bahmut'u ele geçirmesi 2023'te on ay sürmüştü. Pokrovsk için bir yıldan fazla zaman geçti. Sloviansk ve Kramatorsk'ın alınmasının ne kadar süreceğini şimdiden kimse söyleyemiyor. Bu iki kent, Donbas'ta hâlâ Ukrayna kontrolünde olan son büyük yerleşimler.

Çmut'a göre Rusya'yı Avrupa ülkelerinden ayıran temel fark, insan kayıplarına bakışı. Onlar için insan hayatının hiçbir değeri olmadığını, NATO ülkelerinde ise hayatın en yüksek değere sahip olduğunu belirtiyor. Bu nedenle Rusya'nın bir ülkeyi ya da toprağı ele geçirmek için 10 bin ya da 100 bin kişiyi hiç tereddütsüz feda edebileceğini söylüyor. Çmut, bağımsızlığı uğruna 100 bin kişiyi feda etmeye hazır çok sayıda Avrupa ülkesi bulunup bulunmadığından emin olmadığını ekliyor.

Ukrayna, Rusya gibi kendi kayıplarının sayısını açıklamıyor. Ukrayna Genelkurmayı'nın verilerine göre Rusya yalnızca geçen ay 40 binden fazla askerini kaybetti ve bu süreçte kayda değer bir sonuç elde edemedi.