Keldo: Ormancılık tartışması hektar ile metreküpü karıştırıyor

Estonya'da devlet ormanlarında yıllık kesim hacmi, Orman Yasası uyarınca hektar cinsinden belirleniyor. Çevre Bakanı Erkki Keldo, kamuoyunda sıkça dile getirilen ormancılık tartışmasının bu iki farklı ölçü birimini, yani hektar ile metreküpü karıştırdığını ifade etti. Keldo, 2027 yılı için Devlet Orman Yönetim Merkezi'nin (RMK) en fazla 8.445 hektarda gençleştirme kesimi yapabileceğini açıkladı. Bakan bu kararı bu yıl 19 Ekim'de onayladı; yasa gereği onay için son tarih 1 Aralık.

Hektar, devlet ormanlarında kesim alanını ölçmek için kullanılan yasal birim. Gençleştirme kesimi, ormanın yeniden kurulmasını gerektiren kesimleri kapsıyor ve bakan her yıl önümüzdeki beş yıl için RMK'nın bu yöntemlerle kesebileceği hektar miktarını belirliyor. Alan cinsinden sınırlama, uydu görüntüleriyle ve arazide doğrulanabildiği için pratik bulunuyor. Metreküp ise orman büyümesini ve kereste ticaretini ölçmek için kullanılıyor; sanayi keresteyi hacim üzerinden alıp ihraç ediyor.

Devlet yalnızca kendi ormanlarını doğrudan sınırlayabiliyor

Keldo'ya göre devlet, Estonya'daki toplam kesim hacmini ancak kısmen kontrol edebiliyor. RMK ülke ormanlarının yaklaşık yarısını yönetse de devlet ormanları toplam kesimin yalnızca üçte birini oluşturuyor. Geri kalan üçte iki özel ormanlardan geliyor. Özel ormanlarda devlet kesim kotası veya genel hacim hedefi belirlemiyor; yalnızca ormanların ne zaman olgunlaşacağı, azami kesim alanı büyüklüğü ve koruma alanları gibi kuralları koyuyor. Kesim yapılıp yapılmayacağına ve zamanına arazi sahipleri karar veriyor.

Bakanlık verilerine göre RMK 2025 yılında 3,38 milyon metreküp kereste sattı. Aynı yıl olumsuz hava koşulları nedeniyle izin verilen 9.175 hektarın yaklaşık 910 hektarında, yani yüzde 10'unda kesim yapılamadı. Keldo, hektar sınırının bir zorunluluk değil üst sınır olduğunu vurguluyor. 2021'de RMK yaklaşık 11.300 hektarda gençleştirme kesimi yapabiliyordu; gelecek yıl için öngörülen sınır bunun dörtte bir kadar altında. RMK'nın uzun vadede 8.000 hektara doğru kademeli olarak gerilemesi bekleniyor.

Keldo, ormancılıkta beş yıllık planlamanın bile kısa bir süre olduğunu belirterek, bakanın kesim sınırlarını her yıl yeniden belirlemesi yerine tek seferde beş yıllık dönem için belirlemesini öngören Orman Yasası değişikliği hazırladıklarını kaydetti. Bakan, bunun sanayiye, müteahhitlere ve yerel topluluklara daha fazla öngörülebilirlik sağlayacağını ifade etti. Keldo ayrıca kesilen kerestenin daha yüksek katma değerli kullanımına dikkat çekerek, kerestenin öncelikle ev ve mobilya yapımında, en sonunda yakıt olarak kullanılması gerektiğini söyledi.