Karis: Dünya, eskisinin geçerli olmadığı bir dönüm noktasında

Estonya Cumhurbaşkanı Alar Karis, New York'ta düzenlenen Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu üst düzey haftasında ERR Uudised'e verdiği mülakatta, dünyanın mevcut uluslararası düzenin artık tam olarak işlemediği ve yenisinin henüz oluşmadığı bir dönüm noktasında bulunduğunu belirtti. Karis, küçük devletlerin rolü ve Estonya-ABD ilişkileri hakkında da değerlendirmelerde bulundu.

Karis, bu yıl BM Genel Kurulu'na katılımın daha yoğun olduğunu gözlemlediğini ifade ederek, BM'nin dağılma riskine dair endişelerin daha fazla ülkeyi buraya yönlendirdiğini söyledi. Ona göre BM, birçok ülkenin yüz yüze görüşüp sorunlarını paylaşabildiği tek platform olma özelliğini koruyor.

Küçük devletler ve uluslararası hukuk

Cumhurbaşkanı, BM Genel Kurulu'ndaki konuşmasının merkezinde BM Şartı ve uluslararası hukukun korunmasının yer aldığını hatırlattı. BM üyelerinin çoğunun küçük devletlerden oluştuğunu vurgulayan Karis, güçlerini birleştirmeleri halinde bu ülkelerin önemli bir ağırlık oluşturabileceğini dile getirdi. Küçük devletlerin krizlere karşı hassas olduğunu, ancak geçmişte bu tür zorlukların üstesinden gelebildiklerini de sözlerine ekledi.

Karis, içinde bulunulan dönemi "eskisinin artık geçerli olmadığı, yenisinin ise henüz doğmadığı" bir dönüm noktası olarak tanımladı. Bu belirsizliğin insanları tedirgin ettiğini belirten Karis, izleyici kalmak yerine harekete geçmenin ve somut adımlar atmanın bu süreçte yardımcı olacağını ifade etti.

Estonya-ABD ilişkileri ve bölgesel güvenlik

Görev süresi boyunca iki farklı ABD yönetimiyle çalışan Karis, liderler değişse de ABD'nin Estonya için stratejik önemini koruduğunu söyledi. İki ülke arasındaki ilişkilerin uzun süredir iyi düzeyde olduğunu ve bu seyrin süreceğini belirten Karis, ilişkilerde zaman zaman dalgalanmalar yaşanabileceğini, ancak genel olarak bir bozulma beklemediğini kaydetti. Karis, Avrupa'nın ABD'siz, ABD'nin de Avrupa'sız mevcut küresel ortamda başarılı olamayacağını, diğer büyük güçlerin yükselmekte olduğunu ifade etti.

ABD'nin Baltık bölgesindeki askeri varlığını sürdüreceğini teyit etmesini de değerlendiren Karis, bunun Washington'ın bölgeye verdiği önemin bir göstergesi olduğunu söyledi. Askerlerin tam olarak ne zaman, hangi kapsamda ve kaç kişiyle geleceğine ilişkin ayrıntıların hükümet tarafından daha sonra açıklanacağını belirtti.

Yurt dışındaki Estonyalılar

New York'ta Estonya toplumuyla bir araya gelen Karis, yurt dışında yaşayan Estonyalıların ülkeyi tanıtma ve Eston dili ile kültürünü koruma rolüne dikkat çekti. ABD'de yaklaşık 30 bin Estonya kökenli insanın yaşadığını hatırlatan Karis, bu sayının Estonya'nın nüfusuna göre kayda değer olduğunu vurguladı. Savaş sonrası gelen eski kuşağın azaldığını, yerini eğitim veya çalışma amacıyla gelen yeni kuşakların aldığını belirten Karis, bu kişilere Estonya'yı yaşatmaları gerektiğinin sürekli hatırlatılması gerektiğini söyledi.