Kaljulaid: Putin savaşı genişletmeye hazırlanıyor olabilir

Eski Estonya cumhurbaşkanı adayı ve siyasetçi Raimond Kaljulaid, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in Ukrayna ve Batı'ya karşı savaşı genişletmeye hazırlanıyor olabileceğini öne sürdü. Kaljulaid, ERR News için kaleme aldığı analizde, Putin'in içinde bulunduğu çıkmazdan çıkış yolu olarak son bir kumar oynamayı seçebileceğini belirtti.

Kaljulaid'in değerlendirmesi, ABD Merkezi İstihbarat Teşkilatı (CIA) Direktörü John Ratcliffe'in Moskova'yı ziyaret etmesinin ardından Estonya'da Rusya'nın NATO ülkelerine yönelik daha geniş kışkırtmalar planlayabileceği uyarılarının ne kadar ciddiye alınması gerektiği tartışmasının yaşandığı bir dönemde geldi. Ratcliffe'in, Başkan Donald Trump'a yakın olduğu biliniyor ve Ruslara Baltık ülkelerini (Estonya, Letonya ve Litvanya) hedef almamalarını söylediği iddia ediliyor.

Putin'in üç seçeneği

Kaljulaid, Putin'in bakış açısından iyi bir çıkış yolunun olmadığı bir durumun geliştiğini söylüyor. Rusya'nın Ukrayna'yı askeri olarak kıramadığını, Avrupa'nın Ukrayna'ya olan dayanışmasını da baltalayamadığını belirtiyor. Diplomatik olarak da Rusya'nın sıkışmış durumda olduğunu ifade eden Kaljulaid, ABD'nin Ukrayna'yı Rusya lehine taviz vermeye zorlayabileceği yönündeki umutların boşa çıktığını ve ABD'nin Ukrayna'ya desteğinin arttığını kaydediyor.

Kaljulaid'e göre Putin'in ve yakın çevresinin önünde üç ana seçenek bulunuyor: Birincisi, yıpratma savaşını sürdürmek ve zamanın Rusya'dan yana olmasını ummak. Bu seçeneğin mantıklı yanları olsa da, Rus vatandaşlarının sevmedikleri bir savaşa ne kadar süre katlanabileceği belirsiz. İkinci seçenek, ateşkesi kabul etmek ve şimdiye kadar tamamen katı olunan taleplerde taviz vermek. Ancak bu seçeneğin de Kremlin açısından zayıf yönleri var; Putin'in kamuoyuna açıkladığı askeri hedeflerinden vazgeçmesi, Rusya'da savaşın neden gerekli olduğu sorusunu gündeme getirir.

Üçüncü seçenek ise savaşı genişletmek. Kaljulaid, kumarhanede ağır kaybeden oyuncuların son birikimlerini masaya koyup umutsuz riskler almasına benzetiyor: "Putin, Ukrayna'ya (ve Batı'ya) karşı mücadeleye her şeyin atılması gerektiğine, sonuna kadar gidilmesi gerektiğine karar verebilir. Geri çekilecek bir yerin olmadığı ve hiçbir tavizin verilemeyeceği bir noktaya gelebilir."

Kremlin'de korku ve tarihsel paralellikler

Kaljulaid, Putin'in kendi canından ve ailesinin güvenliğinden korkabileceğini ifade ediyor. Stalin'in kişisel güvenliğine aşırı önem verdiğini, Boris Yeltsin'in ise iktidarı devrederken kendisi ve ailesi için kişisel güvenceler almasının merkezi önem taşıdığını hatırlatıyor. Rusların yöneticilerini yüceltme ve aşırı övme eğiliminin yanı sıra lanetleme ve zaman zaman onlara darbe indirme geleneğinin olduğunu belirtiyor.

Tarihten örnek veren Kaljulaid, 1682'deki Streltsy isyanında Çar I. Petro'nun amcası boyar İvan Narışkin'in geleceğin hükümdarının gözleri önünde Kremlin merdivenlerinde öldürüldüğünü hatırlatıyor. Putin'in zayıflık gösterirse Rusya'nın son çarı II. Nikolay'ın akıbetine uğrayabileceğinin garantisi olmadığını söylüyor. Ayrıca Mihail Gorbaçov'un Batı'ya yönelik uzlaşmacı politikasının 1991'de başbakan, KGB başkanı, savunma bakanı ve içişleri bakanının karıştığı darbe girişimine yol açtığını hatırlatıyor. Bu darbenin başarısız olmasında komplocuların yeterince kararlı davranmamasının ve Yeltsin'i ortadan kaldırmamasının etkili olduğunu belirten Kaljulaid, güvenlik güçlerinin tarihten ders çıkarmış olabileceğini ve Putin'e karşı sert davranabileceğini söylüyor.

Kaljulaid, Putin'in bu planı uygulamaya karar vermesi durumunda ordunun ve güvenlik güçlerinin şimdiden hazırlık yapıyor olacağını, Amerikan istihbaratının bu planlar hakkında Estonya'dakilerden daha fazla bilgi sahibi olabileceğini ifade ediyor.