Kaljulaid: Karis ile Dışişleri Bakanlığı arasındaki işbirliği eksikliği hataydı

Estonya'da, görevden ayrılan cumhurbaşkanı Alar Karis'in zaman zaman Estonya dış politikasının şekillendirilmesinin dışında kaldığı yönündeki değerlendirmeler tartışılıyor. Riigikogu (Estonya Parlamentosu) üyesi Raimond Kaljulaid, böylesi karmaşık dönemlerde tüm devlet kurumlarının daha sıkı işbirliği yapması gerektiğini belirterek, cumhurbaşkanı ile Dışişleri Bakanlığı arasındaki koordinasyon eksikliğinin bir hata olduğunu söyledi.

Kaljulaid: Dış politika sadece bir kurumun belirleyeceği alan değil

Kaljulaid, dış politikanın belirli bir bölgede tek başına belirlenip cumhurbaşkanının yalnızca uygulayıcı konumunda olmasının yanlış bir yaklaşım olduğunu vurguladı. Kaljulaid'e göre her iki tarafın da bu işbirliğine ilgi göstermesi gerekiyor. Karis döneminde Dışişleri Bakanlığı'nın cumhurbaşkanıyla işbirliği yapmakta zorlandığını, ilerleyen aşamada ise bunun artık istenmediğini belirten Kaljulaid, bunun çok büyük bir hata olduğunu kaydetti.

Kaljulaid, cumhurbaşkanının rolünün benzersiz olduğunu ifade etti. Cumhurbaşkanının diğer Estonya temsilcilerinin erişemeyeceği dünya liderleriyle bir araya geldiğini belirten Kaljulaid, ancak bu ziyaretlerin ilerleyen süreçte sağlayacağı faydanın büyük ölçüde cumhurbaşkanının becerilerine ve kişiliğine bağlı olduğunu söyledi.

Dışişleri Bakanı Margus Tsahkna (Eesti 200) ise Estonya Anayasası'na göre cumhurbaşkanının öncelikle temsili bir role sahip olduğunu, ancak dış politikada sınırların olmadığını belirtti. Tarih boyunca Lennart Meri ve Toomas Hendrik Ilves gibi küresel ölçekte ve Avrupa'da dış politika oluşumunda ve yorumlanmasında ağırlıklı rol oynayan cumhurbaşkanları olduğu gibi, bu rolü daha az üstlenen cumhurbaşkanlarının da görüldüğünü ifade eden Tsahkna, cumhurbaşkanı ile herhangi bir devlet kurumu arasında dış politika anlaşmazlıkları ortaya çıkması durumunda bu tartışmaların ülke içinde kendi aralarında yapılması gerektiğini vurguladı.

Riigikogu Dış İlişkiler Komisyonu: Düzenli işbirliği ve eşgüdüm şart

Riigikogu Dış İlişkiler Komisyonu Başkanı Marko Mihkelson (Reform Partisi) da benzer görüşleri dile getirdi. Mihkelson, cumhurbaşkanının Ulusal Savunma Konseyi'nin yanı sıra örneğin dışişleri bakanıyla da daha sık bir araya gelebileceğini belirtti. Mihkelson'a göre bu konunun ortak paydası düzenli işbirliği, düzenli eşgüdüm, toplantılar ve ülke için önemli stratejik tercihler üzerine esaslı tartışmalar yürütmek. Mihkelson, bu tercihlerin önümüzdeki dönemde ve yıllarda oldukça zorlu olacağını sözlerine ekledi.

Riigikogu koridorlarında, cumhurbaşkanının en yüksek savunma birimi başı olarak Estonya'yı NATO zirvesinde temsil edebileceği yönünde görüşler de dile getiriliyor. Ancak Mihkelson bunu gerekli görmüyor. Mihkelson, bu toplantılarda ülke adına yükümlülüklerin alındığını, bunların savunma alanındaki yükümlülükler veya Avrupa Konseyi'nde yaşamın daha geniş alanlarını ilgilendiren yükümlülükler olabileceğini ve bunların Estonya adına yalnızca hükümet başkanı tarafından üstlenilebileceğini belirtti.