İsveç'te aşırı sağcı parti ilk kez hükümete girebilir

İsveç'te Pazar günü yapılacak genel seçimlerin oldukça çekişmeli geçmesi bekleniyor. Anketlere göre seçimin sonucu belirsizliğini koruyor. Sağ bloğun kazanması durumunda, göçmen karşıtı İsveç Demokratları (SD) ilk kez hükümette yer alabilecek. Bu durum, İsveç siyasetinde köklü bir değişiklik anlamına geliyor.

Şu ana kadar İsveç Demokratları, merkez sağ hükümeti parlamentoda dışarıdan destekliyordu. Ancak Başbakan Ulf Kristersson, sağ partilerin seçimi kazanması halinde partinin resmi olarak koalisyona dahil edilmesini destekliyor.

SD'nin yükselişi ve Avrupa'daki yansımaları

İsveç Demokratları, sağ partiler arasında en çok oyu alarak en fazla bakanlık koltuğuna sahip olabilir. Parti, görüşlerinin aşırı bulunması nedeniyle şimdiye kadar hükümete girememişti. Avrupa genelinde sağ popülist partilere desteğin arttığı bir dönemde SD'nin hükümete girmesi, bu eğilimi daha da güçlendirebilir.

Södertörn Üniversitesi siyaset bilimcisi Jenny Madestam, 'Bu çok büyük bir adım. İsveç Demokratları, toplumun ve ulusun algılanış biçimini değiştirmede çok başarılı oldu. Tüm İsveç toplumu sağa kaydı' dedi.

Financial Times gazetesi, Jimmie Åkesson liderliğindeki SD'nin, Almanya'daki AfD ve Fransa'daki sağ popülist partilerin aksine, kendisine karşı kurulan siyasi duvarı aşmayı başardığına dikkat çekiyor. Parti, hükümette yer almamasına rağmen hükümetin daha sıkı göç ve suç politikaları izlemesinde etkili oldu.

Partinin geçmişi ve geleceği

SD'nin kökenleri neo-Nazi hareketine dayanıyor. Parti, geçmişteki antisemitik tutumları için özür diledi. Partinin baş ideoloğu Mattias Karlsson, Financial Times'a yaptığı açıklamada, bu özrün hem kendileri hem de partinin geleceği için önemli olduğunu söyledi. Karlsson, özrün ardından liberallerin SD'nin hükümete girmesi fikrini kabul ettiğini belirtti.

Karlsson, sol bir hükümetin iktidara gelmesi halinde, partisinin çete şiddeti ve göç konularında elde ettiği kazanımların tehlikeye girebileceğini savundu. Ayrıca, partisinin yurt dışında yaşayan İsveçliler, erkek seçmenlerin eşleri ve Müslüman olmayan göçmenler gibi yeni seçmen gruplarına ulaşarak tabanını genişletmeye çalıştığını itiraf etti.

SD'nin hükümete girmesi kesin değil; zira anketlerde muhalefetteki Sosyal Demokratlar önde görünüyor. Sosyal Demokrat lider Magdalena Andersson, seçim sonrasında nasıl bir koalisyon kuracağını açıklamadı. Ancak Andersson, SD'nin hükümete girmesinin İsveç'i önemli ölçüde değiştireceği uyarısında bulundu.

Sağ blok, aynı zamanda sol popülistlerle ilgili tartışmalardan yararlanmaya çalışıyor. Sağcılar, komünist geçmişe sahip Sol Parti'yi, bazı üyelerinin antisemitik görüşler ifade etmesi ve terörden hüküm giymiş Filistinlileri desteklemesi nedeniyle eleştiriyor. Merkez sağ, artık siyasi yelpazenin her iki kanadında da sorunlu görüşler bulunduğunu iddia edebiliyor.