İran ABD'ye yeni ekonomik savaş ve füzelerle tehdit etti

İran, Salı günü ABD'yi ekonomik savaşla tehdit etti ve ABD savaş gemilerine gelişmiş bir füze fırlattığını açıkladı. Bu, iki tarafın birkaç gün önce birbirlerine yeni saldırılar düzenlediği savaşta daha fazla tırmanma olasılığını gündeme getirdi.

Altı aydır süren savaş, aralıklı duraklamalar ve periyodik şiddetlenmeler döngüsünde ilerliyor. ABD en son Cumartesi günü İran'a ait üç petrol tankerini vurarak İran hedeflerine saldırı düzenledi. İran devlet medyası, Pazar günü İran'ın birden fazla ABD gemisine düzenlenen saldırılarda Kasım Basir füzesini kullandığını bildirdi.

Bölgesel çatışma riski artıyor

Bu arada, İran destekli Yemen'deki Husiler, Suudi Arabistan'ın öncülük ettiği koalisyonun sözcüsünün Salı günü açıkladığına göre, birkaç Suudi şehrine saldırı düzenleyerek 73 kişiyi yaraladı. Bu, diplomatik çabaların sonuçsuz kalmasıyla çatışmanın daha geniş bir bölgesel savaşa yayılma tehlikesinin arttığının bir başka işareti olarak değerlendiriliyor.

ABD'nin Hürmüz Boğazı'nı açma çabalarına rağmen İran, küresel petrol ve gaz tedariki için hayati önem taşıyan bu su yolundaki gemi trafiğini aksatmaya devam ediyor. Bu hafta boğazdaki ticari gemi trafiği yeniden azaldı.

İran İslam Cumhuriyeti, önümüzdeki günlerde Basra Körfezi'nde yeni bir kısıtlama bölgesi ilan edeceğini ve Hürmüz Boğazı'ndan geçecek yeni bir gemi koridoru için haritalar yayınlayacağını duyurdu. Ancak ayrıntıların ne zaman açıklanacağı henüz netleşmedi.

Yeni kısıtlama bölgesi ve yaptırım listesi

İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Sekreteri Muhsin Rızaei'ye göre, yeni kısıtlama bölgesi ABD'nin İran'a uyguladığı ablukanın başladığı yerden başlayacak ve Basra Körfezi'ne kadar uzanacak. Pazar günü devlet televizyonuna verdiği röportajda, bölgeye giren tüm gemilerin İran'ın yaptırım listesine alınacağını da sözlerine ekledi.

Rızaei Salı günü sosyal medya platformu X'te hem ekonomik hem de askeri tehditleri yineledi: "Son günlerde Washington, İran'ın yeni füzelerinden net bir uyarı aldı. Ekonomik savaşa, ablukanın sınırına kadar uzanan Basra Körfezi'ni kapsayan bir deniz seyrüsefer yasak bölgesiyle karşılık verilecek. ABD savaş gemileri ve üslerine yönelik operasyonel duruşumuz köklü bir şekilde yeniden şekillendirildi."

Rızaei'nin, İran medyasının Hürmüz Boğazı yakınlarında ABD savaş gemilerine fırlatıldığını bildirdiği Kasım Basir balistik füzesine atıfta bulunduğu düşünülüyor. ABD ordusu, savaş gemilerinin füze saldırısını püskürttüğünü bildirdi.

ABD'nin yoğun saldırıları İran'ın konvansiyonel güçlerini zayıflatmış ve ülkenin zor durumdaki ekonomisine zarar vermiş olsa da İran, füze ve insansız hava aracı saldırıları düzenleme kabiliyetini koruyor. Bu da ona, İran'dan izin almayan petrol tankerlerini Hürmüz Boğazı'nda tehdit etme ve ABD askeri üslerinin bulunduğu Basra Körfezi'ndeki komşu ülkelere saldırma imkânı veriyor.

İran, Kasım Basir füzesini gelişmiş manevra kabiliyetine sahip ve füze savunma sistemlerini atlatabilen bir füze olarak tanımlıyor. Kontrol sisteminin elektronik savaş koşullarında da etkili olduğu iddia ediliyor. İran'ın Fars haber ajansı, füzenin ilk kez Haziran 2025'te İsrail'e karşı savaşta kullanıldığını bildirdi.

Bazı analistler, ABD'nin yeni ekonomik yaptırımlarının Tahran için giderek daha zor dayanılır hale gelmesi halinde İran'ın Hürmüz Boğazı üzerindeki etkisinin azalabileceğini öne sürüyor.

Savaş başlamadan önce dünya petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz sevkiyatının yaklaşık beşte biri Hürmüz Boğazı'ndan geçiyordu. Bu durum İran'a, Basra Körfezi'ndeki komşu ülkelerin petrol ve gaz ihraç eden tankerlerini tehdit etme imkânı veriyor. Bu da, İran savaşının ülkede popüler olmadığını gösteren anketlerin yapıldığı bir dönemde enerji fiyatlarını yükseltti ve Başkan Donald Trump'ın Cumhuriyetçi Partisi'nin Kasım ayındaki kongre seçimlerindeki risklerini artırdı.

"Petrol fiyatı, İran'a karşı savaşı KAZANDIĞIMIZda şu an her şeyin düştüğü gibi hızla düşüyor (ama daha da fazla!). Galonu üç dolara, ama sonunda galonu iki doların altına. Her şey hızlı olacak ve İran asla nükleer silaha sahip olamayacak," dedi Trump sosyal medyada.

Trump, 28 Şubat'ta 'Epic Fury' operasyonunu başlatırken belirlediği hedeflere henüz ulaşmış değil: İran'ın nükleer programını bitirmek, ülkenin komşularına saldırma kabiliyetini durdurmak ve İranlıların kendi yönetimlerini devirebilmeleri için koşulları yaratmak.

Tahran'daki dini yönetim iktidarda kalmaya devam ediyor ve savaştan daha da güçlenerek çıkmak istiyor. Yaptırımların hafifletilmesini talep etmeye devam ediyorlar ve gelecekte Hürmüz Boğazı'nı kullanan gemilerden tazminat toplamayı umuyorlar.