İptal edilen yurt dışı okul gezilerinde aileler paranın peşinde

Estonya'da iptal edilen yurt dışı dil öğrenimi gezileri nedeniyle onlarca aile, ödedikleri binlerce avronun iadesini bekliyor. Gezileri düzenleyenlerden biri hakkında yaklaşık 50 bin avroluk iadenin hâlâ yapılmadığı ifade ediliyor.

Jüri Okulu'ndan 12 öğrenci, bu sonbaharda organizatör Gerri Vihman ve onun Keeleõppereisid OÜ adlı şirketi aracılığıyla İspanya'ya gitmeyi planlıyordu. Her aile uçuş, ev sahibi aile yanında konaklama, Madrid'de dil dersleri ve sigorta için 1.260 avro ödedi. Bir veliye göre, Vihman ile yapılan son toplantıya kadar her şey yolunda görünüyordu; ancak toplantıda organizatörün geçmişte yaşadığı sorunlar, Lagedi Okulu için İngiltere'ye düzenlenen ve iptal edilen gezi de dahil olmak üzere gündeme geldi.

Aynı sorunun kendilerinin de başına gelip gelemeyeceği sorulduğunda Vihman, hatalarından ders çıkardığını söyledi. Ancak Vihman'ın ailelere uçak biletlerini göndermemesi ve ardından geziyi iptal etmesi üzerine endişeler arttı. Öğretmenlerin velilerin çocukların uçuşlarını kendilerinin ayırıp ayıramayacağını sorması üzerine Vihman'ın, paranın yerinde olmadığını ve iade yapamayacağını söylediği aktarıldı. Veliler daha sonra organizatörün İspanya'da da herhangi bir ödeme yapmadığını öğrendi. Bir veli ERR'ye yaptığı açıklamada, "Muhtemelen en başından beri paramızı almayı planladığını ya da bunun bir dolandırıcılık olduğunu anladık" dedi. Vihman, Jüri Okulu öğrencilerinin ailelerinden toplam 15.120 avro toplamıştı.

Organizatör: Son iki gezi dışında iadeler yapıldı

Vihman, ERR'ye yaklaşık 20 yıldır dil gezileri düzenlediğini ve hiçbir zaman müşterilerin parasını tutmak için bilerek bir geziyi iptal etmediğini söyledi. Her işletmenin iniş çıkışları olduğunu ve gezilerin çoğunun sorunsuz geçtiğini belirten Vihman, yıllar içinde çeşitli nedenlerle yedi geziyi iptal ettiğini kaydetti. "Bazen insanlar kendi istekleriyle iptal etti, bazen ben kendim iptal etmek zorunda kaldım" diyen Vihman, mali yönetimde de eksiklikler olduğunu kabul etti. Yine de en son iptal edilen iki gezi dışındaki tüm gezilerin iadesini yaptığını söyledi. "İade süreci üzerinde çalışıyorum ama her şey zaman alıyor" diyen organizatör, Tüketiciyi Koruma ve Teknik Düzenleme Kurumu (TTJA) ile de temas kurduğunu ekledi. Yaklaşık 40 öğrencinin ailesi hâlâ toplam yaklaşık 50 bin avroluk iadeyi bekliyor.

Vihman ayrıca "dürüstlük ve şeffaflık adına" Tartu'daki bir okulun gezisinin de benzer koşullarda iptal edildiğini doğruladı. "Dersler alındı, durumu ele almamız ve TTJA ya da polis gibi ilgili taraflarla birlikte çalışmamız gerekiyor" dedi.

TTJA Tüketici Uyuşmazlıkları Komitesi'nin bu yıl Keeleõppereisid OÜ ile ilgili dört şikâyet aldığını belirten kurumda tüketici hakları danışmanı Margot Leen, iki tüketicinin iadesini aldığını, birinin şikâyetini geri çektiğini ve bir dosyanın hâlâ incelendiğini söyledi. Leen, 2024 yılında komitenin Vihman'a ait başka bir şirket olan Keelereisid Eesti OÜ hakkında 10 şikâyet aldığını, beş tüketicinin iade aldığını, dördünün şikâyetini geri çektiğini ve bir dosyanın tüketici eksik bilgi vermediği için kapandığını ifade etti.

"Tüketiciler bir gezi için ödeme yaptıysa ve organizatör gezinin iptal edildiğini doğruladıysa iade alma hakkına sahiptir" diyen Leen, tüketicilerin önce ne talep ettiklerini açıkça belirten yazılı bir şikâyet sunması gerektiğini belirtti. Şirketin 15 gün içinde yanıt vermemesi veya yanıttan memnun kalınmaması halinde Tüketici Uyuşmazlıkları Komitesi'ne başvurulabileceğini kaydetti. Sözleşme uyuşmazlıklarında nihai kararı komitenin ya da mahkemenin verebileceğini söyleyen Leen, tüketicilerin bir şey satın almadan veya sözleşme imzalamadan önce şirketin komite kararlarına uymadığına dair kayıt bulunup bulunmadığını kontrol edebileceğini ekledi.

Ticaret sicili kayıtlarına göre Vihman, 2013'te tescil edilen Keeleõppereisid OÜ ile 2024'te tescil edilen Keelereisid Eesti OÜ'nün sahibi. İki şirket de gerekli yıllık raporların tamamını sunmadı; Keelereisid Eesti OÜ'nün son dosyalanan raporunda satış geliri bulunmadığı ve 2023'te 124.022 avro zarar ettiği görülüyor.

TTJA Hizmet Denetimi Ofisi başkanı Diana Lints, Turizm Kanunu uyarınca seyahat şirketlerinin faaliyetlerini ekonomik faaliyetler siciline kaydettirmekle kalmayıp, iflas durumunda müşteri iadeleri gibi yükümlülükleri karşılayacak yeterli mali güvenceyi de bulundurmak zorunda olduğunu söyledi. Kurum, 30 Nisan'da Keeleõppereisid OÜ hakkında denetim süreci başlatmış, mali güvence şartını karşılamaması nedeniyle şirkete ön talimat tebliğ etmiş ve para cezası kesmişti.

Jüri Okulu müdürü Triinu Luiga, okulun planlanan İspanya gezisinde yalnızca aracı olduğunu, öğretmenlerin organizatörü velilere önerdiğini ve velilerin ödemeyi doğrudan şirkete yaptığını söyledi. Okulun daha önce aynı kişinin yönettiği şirketlerle beş başarılı dil gezisi düzenlediğini belirten Luiga, ilgili öğretmenin organizatör hakkında geçmiş araştırması yaptığını ve bariz bir uyarı işareti bulamadığını kaydetti. Luiga, öğretmenin sonunda Madrid'deki okulla doğrudan temasa geçerek düzenlemelerin sürüp sürmediğini sorduğunu, ancak Vihman'ın o okulla hiç temasta bulunmadığını öğrendiğini söyledi. Şirketin 14 Ekim'de velilere 14 gün içinde iade vaat eden bir mektup gönderdiğini belirten Luiga, okulun belediye avukatından yardım istediğini ancak polise suç duyurusunda bulunmadığını söyledi; veliler ödemeyi doğrudan şirkete yaptığı için gerekli bildirimleri kendilerinin yapması gerekiyor.

Lagedi Okulu müdürü Oliver Hoole, okulunun Vihman ile altı gezide sorun yaşamadığını, ancak bu bahar planlanan bir gezinin kalkıştan yaklaşık bir hafta önce iptal edildiğini söyledi. Vihman okula, ev sahibi dil okulunun artık öğrencileri kabul edemeyeceğini söylemişti. Hoole, "On altı öğrenci gitmeliydi ve şu ana kadar yarısı parasını geri aldı" dedi ve bir velinin gezi için 1.000 avrodan fazla ödediğini ekledi.