Hint şirketi Datasel Estonya ile ortak çalışma grubu kurmak istiyor

Hint şirketi Datasel, Estonya makamlarıyla mühimmat tedariki konusunda ortaya çıkan anlaşmazlığı çözmek amacıyla ortak bir çalışma grubu kurmayı önerdi. Şirket, Estonya hükümeti ve Savunma Bakanlığı'na gönderdiği yazılı öneride, sözleşmede belirtilen mühimmatın tamamını gereken kalite ve miktarda tedarik etmeye hâlâ hazır olduğunu bildirdi.

Mektup, Başbakan Kristen Michal başkanlığındaki tüm bakanlara, Estonya Devlet Savunma Yatırımları Merkezi (Riigi Kaitseinvesteeringute Keskus, RKIK) Başkanı Elmar Vaher'e, iki kurum yetkilisine ve 17 Riigikogu (Estonya parlamentosu) üyesine gönderildi. Şirket mektupta çözüme ulaşmak için atılması gereken adımları da sıraladı.

Datasel açıklamasında tutumunun net olduğunu belirterek şunları kaydetti: "Amacımız mevcut tartışmayı sürdürmek değil, Estonya'nın çıkarlarını koruyan, teknik ve sözleşmesel sorunları ele alan ve savunma ihalesi koşullarının yerine getirilmesine yardımcı olan pratik adımlar sunmaktır."

Şirket, sözleşmeyi yerine getirmek için hâlihazırda önemli mali yükümlülükler altına girdiğini ve tedarik zincirlerini organize ettiğini belirtti. "Hammadde, bileşen, üretim ve diğer tedarik faaliyetleri için önemli kaynaklar kullanıldı" denildi.

Datasel, finansman çerçevesinin netleşmesi hâlinde sözleşmesel yükümlülüklerini derhal yerine getirebileceğini bildirdi. Şirket bunun için Estonya makamlarıyla bir takvim belirlemeye ve üretim, denetim ile teslimat süreçlerinde şeffaflık sağlamaya hazır olduğunu açıkladı.

Estonya makamları kalite sorununa işaret ediyor

Estonya makamları, Datasel'in bugüne kadar teslim ettiği mühimmatın kalitesiz olduğunu belirtmişti. Şirket ise mühimmatın Estonya'nın ihtiyaç duyduğu kalitede olmasını sağlamaya hazır olduğunu ifade etti. Açıklamada, "Datasel'in amacı yalnızca kararlaştırılan miktarı teslim etmek değil, bunu Estonya'ya teslim edilen ürünlerde güvence veren denetlenebilir bir süreçle yapmaktır" denildi.

Şirket, kalan teslimatlar yapılmadan önce kalite kontrolü, denetim ve test için belirli gerekliliklerin sağlanması amacıyla ilgili Estonya kurumlarıyla işbirliği yapmaya hazır olduğunu bildirdi.

Datasel mektupta, Estonya hükümeti ve RKIK temsilcilerinin derhal diyalog başlatmasını önerdi. Buna göre öncelikle hâlihazırda teslim edilen mühimmatın durumu karara bağlanmalı ve bunun için bağımsız bir teknik değerlendirme yapılmalı. Kalan teslimatların durumu ve mühimmatın nasıl denetleneceği, test edileceği, teslim alınacağı ve belgelendirileceği de ortaklaşa belirlenmeli.

Ayrıca Datasel, sözleşmesel ve hukuki anlaşmazlıkların çözüme kavuşturulması için tarafların çaba göstermesini istedi. Şirket bu amaçla teknik, sözleşmesel, mali ve lojistik ayrıntıları ele alacak ve izlenecek yol haritası ile zaman çerçevesini hazırlayacak ortak bir çalışma grubu kurulmasını önerdi.

Mektupta, Datasel'in sürmekte olan hukuki anlaşmazlıktaki tutumundan geri adım atmadığı, ancak bu anlaşmazlıkların diyalog yoluyla her iki taraf için uygun bir çözüm aranmasını engellememesi gerektiği vurgulandı. Şirket, Estonya hükümeti ve RKIK temsilcileriyle doğrudan görüşmeye hazır olduğunu ifade etti.

Estonya Başsavcılığı geçen hafta, RKIK ile Datasel arasındaki işlemlere ilişkin kamuoyuna yansıyan bilgilerin ceza soruşturması başlatılmasına dayanak oluşturduğunu açıklamıştı. Soruşturmayı Avrupa Savcılığı yürütecek.

Estonya, Ukrayna için mühimmat satın almak istemiş ve Estonya Devlet Savunma Yatırımları Merkezi 2024 yılında Hint iş insanlarının şirketi Datasel S.R.L ile yaklaşık 70 milyon euroluk bir mühimmat alım sözleşmesi imzalamıştı. RKIK milyonlarca euro ön ödeme yapmış, ancak kısa süre önce şirketin daha önce hiç mermi satmadığı, savaş malzemesi yerine sürekli yeni vaatler alındığı ve anlaşmazlığın mahkemeye taşındığı ortaya çıkmıştı.

Datasel ile ilgili ihalenin finansmanı Estonya vergi mükelleflerinden değil, Avrupa kaynaklarından sağlandı. Söz konusu finansman, aralarında dondurulmuş Rus varlıklarından elde edilen kaynakların da bulunduğu Avrupa düzeyindeki bir fondan karşılandı.