Herem'in savunma bakanlığı endişe yaratıyor

Eski Genelkurmay Başkanı Martin Herem'in savunma bakanı olması, birçok eski üst düzey askeri yetkiliyi endişelendirdi. En çok soru işareti yaratan konular, Herem'in devlet ile savunma sanayi arasında gidip gelmesi ve ihalelerde olası bir acelecilik. Başbakan Kristen Michal ise Herem'in savunma alanını düzene sokma yeteneğinden şüphe duymuyor.

Eski bir askerin savunma bakanı olması tek başına sıra dışı değil, ancak emekli tümgeneral Neeme Väli'ye göre mevcut süreç oldukça şeffaf değil. Väli'yi en çok endişelendiren, Martin Herem'in savunma sanayi şirketi Frankenburg ile doğrudan bağlantısı. Üstelik kamuoyunda aynı kurumda çalışan diğer kişilerin de olası bir devlet görevine dönüşü konuşuluyor.

Väli, "Kusti Salm'ın Savunma Bakanlığı'na geri dönebilmesi için önce onun bulunması gerekiyor. Ancak buradaki çıkar çatışmasının nasıl çözüleceğini, nasıl önleneceğini bilmiyorum. Bunun nasıl gideceğini göreceğiz. İkinci konu ise, bu sorunlara ve bunların nereden başladığına bakarsak, ne yazık ki bu sorunların Martin Herem'in karar vericilerden biri olduğu dönemde başladığını kabul etmek gerekir" dedi.

Başbakan Kristen Michal ise "Martin Herem nerede başarılı olduğunu, nerede başarısız olduğunu biliyor. Bu alana duyulan kamu güvenini yeniden tesis etmek için mutlaka dışarıdan bir ortak da dahil edilmeli" ifadelerini kullandı.

Uzmanlar ihalelerdeki aceleciliğe dikkat çekiyor

Güvenlik uzmanı Rainer Saks'a göre Herem'in başarısına duyulan inanç, başbakanın bir riski. Savunma kuvvetlerinin muhasebesinin bir süre sonra muhtemelen düzene gireceğini, ancak asıl büyük sorunun ihalelerde olduğunu belirtti.

Saks, "Çok hızlı büyüyen bir savunma bütçemiz var, çok fazla savunma ihalesi var ve bu işi yapma ve bu parayı verimli kullanma deneyimine sahip yeterince insan yok. Buna bir de muazzam bir acelecilik eşlik ediyor" dedi.

Saks'a göre savunma kuvvetlerinin elbette ülkesini mümkün olduğunca hızlı savunabilmesi gerekiyor. Ancak bir noktada acelecilik israfa dönüşüyor ve aptalca hatalar ortaya çıkıyor. Väli'ye göre bu acelecilik Herem'in açıklamalarında da hissediliyor.

Väli, "Ve bu hız neye dayanıyor? Martin Herem'in kişisel değerlendirmesine dayanıyor. Bugün bunu hiçbir istihbarat değerlendirmesi desteklemiyor. İstihbarat değerlendirmesi kesinlikle siyasi olarak etkilenmemeli. Süreç yine de şöyle işlemeli: Profesyoneller istihbarat değerlendirmesini verir ve siyaset buna göre ayarlanır, tersi değil; yani istihbarat değerlendirmesi birilerinin siyasetine göre düzeltilmeye başlanmaz" ifadelerini kullandı.

Väli ayrıca aceleyle yasaların ve prosedürlerin değiştirilmemesi ve yeni savunma bakanına özel yetkiler verilmemesi gerektiğini ekledi. Başbakan'a göre Herem bunu talep etmedi, yalnızca reformlar ve savunma verimliliğinin iyileştirilmesi için siyasi destek istedi. Ancak bir partiye katılmak istemiyor.

Martin Herem halen tatilde ve yarın Estonya'ya dönüyor.