Grönland'da Trump bağlantılı şirkete izinsiz sondaj suçlaması

Grönland'da, ABD Başkanı Donald Trump'ın yakın çevresiyle bağlantılı olduğu belirtilen Greenland Energy adlı petrol şirketinin, yerel yönetimin izni olmadan bölgeye sondaj ekipmanı getirmesi tartışmaya yol açtı. Britanya merkezli The Guardian'ın haberine göre, şirket Grönland'ın doğu kıyısındaki Jameson Land bölgesinde önemli petrol rezervleri olabileceğini öne sürüyor; ancak yerel makamlar araştırma çalışmaları için resmi izinlerin bulunmadığını belirtiyor.

2025 yılında kurulan şirket, Trump'ın yakın çevresiyle ilişkilendiriliyor. Greenland Energy'nin başkanı Larry Swets, Trump'ın yakın çevresinden biri olarak biliniyor ancak Swets, petrol projesinin Trump'ın Grönland'ı ilhak etme tehditleriyle bağlantılı olmadığını doğruladı. Şirket temsilcisi Paul Price ise yerel topluluklara, Grönland'a 300 konteyner sondaj ekipmanı getirmeyi planladıklarını ve olası petrol rezervlerini doğrulamak istediklerini söyledi. Price, ekipmanı karaya çıkarmak için izinleri olduğunu ve sondaj başvurularının makamların onayını beklediğini iddia etti.

Grönland hükümetinden yalanlama

Grönland Kaynaklar Bakanlığı, Price'ın iddialarını yalanlayarak şirketin şu anda ne araştırma ne de hazırlık çalışmaları için geçerli bir izne sahip olmadığını doğruladı. Anlaşmazlık, Greenland Energy ve Trump destekçileri ile Grönland makamları arasında bir gerilime dönüşebilir. Şirketin destekçileri, olası petrol rezervlerini, ABD'nin Danimarka'ya ait bu bölgeyi kontrol altına alma isteğini meşrulaştırmak için bir argüman olarak kullanıyor.

Greenland Energy, Grönland'da somut sondaj planları yapan tek şirket gibi görünüyor. Henüz gerekli izinlere sahip olmasa da, ekipmanlarını Amerika'dan yaklaşık 4 bin kilometre uzaktaki Grönland'ın doğu kıyısına taşımak için Arktik koşullara uygun bir gemi sipariş etti. Portekiz merkezli Expresso yayınının sabah programı editörü Paulo Baldaia, "Eylül'de daha fazla malzeme gelecek ve Ağustos'ta arama faaliyetlerinin hız kazanması bekleniyor" dedi.

Petrol aramaları 2021'de durdurulmuştu

Grönland, 2021 yılında petrol yatakları için lisans vermeyi durdurmuştu. Kaynaklar Bakanı, kararın 50 yıllık sonuçsuz sondajın ardından, çevresel etkilerin çok büyük olması nedeniyle alındığını söyledi. Sadece birkaç lisans yürürlükte kaldı; bunlardan bazıları Jameson Land bölgesinde ve İngiltere'de kayıtlı 80 Mile adlı şirkete ait.

Price, Jameson Land bölgesinde 1 trilyon dolar değerinde ham petrol olabileceğini öne sürdü. "Bilim insanları bunun orada olduğuna inanıyor. Ama bu kuyuları açmadan bilemeyiz" dedi. Sondaj kuyuları, sulak alanların korunmasını amaçlayan küresel Ramsar Sözleşmesi ile korunan bir bölgede planlanıyor. Grönlandlı kuş uzmanı David Boertmann'a göre, petrol aramaları bölgede yuva yapan kuşları tehdit edebilir.

Greenland Energy'nin borsa bildirimlerine göre, şirketin planları ancak Grönland hükümetinin sondaj izni vermesi ve şirketin daha sonraki petrol üretiminde hisse edinmesine izin vermesi durumunda gerçekleşebilecek. Grönland Maden Kaynakları Bakanı Múte B Egede, "Gerekli izinler verilmeden hareket edilemez. Şirketin kamuoyuna yaptığı açıklamaların her zaman gerçek durumu yansıtmadığını tekrar vurgulamalıyım" dedi.

Grönland hükümeti, ekipmanın kaldırılması talebinin "orantısız" olacağını belirtti ve izin başvurusunun hâlâ işlemde olduğunu açıkladı. Trump daha önce ABD dış politikasında sert bir söylem kullanmış ve planlarına karşı çıkanlara baskı uygulamakla tehdit etmişti. Trump, ilk başkanlık döneminde 2019'da ABD'nin Grönland'ı Danimarka'dan satın alabileceğini söylemişti. İkinci döneminin başında 2025'te Danimarka ve Grönland'a yönelik söylemini keskinleştirdi ve bu yılın Ocak ayında ABD'nin Grönland'ı "şu ya da bu şekilde" ele geçireceğini ilan etti.

Expresso'nun uluslararası haberler editörü Pedro Cordeiro, "Amerikalılar güç kullanmadan anlaşmaya varmak istediklerini ima ediyor, ancak gerekirse baskı uygulayabilecekleri izlenimini veriyorlar. İzin verilmezse bunun olabileceğini açıkça görüyorum, çünkü Trump, planlarına karşı çıkanlara karşı misilleme yapma eğiliminde" dedi.