Estonya'nin yeni savunma bakani Herem guvenlik uzmanlarini endiselendiriyor

Estonya Savunma Kuvvetleri'nin (EDF) eski komutani Martin Herem'in ülkenin yeni savunma bakani olarak secilmesi, savunma sanayii ile olan baglantilari ve tedarik planlari nedeniyle bazi güvenlik uzmanlarini tedirgin ediyor.

Herem'in EDF'ten Savunma Bakanligi'na geçisi tek basina sira disi bir durum degil. Ancak emekli Tümgeneral Neeme Väli, mevcut sürecin seffafliktan yoksun oldugunu söyledi. Väli özellikle Herem'in savunma sanayii firmasi Frankenburg ile dogrudan baglantilarindan ve bu sirketteki diger kisilerin de devlet hizmetine dönebilecegi olasiligindan endise duyuyor.

"Kusti Salm Savunma Bakanligi'na dönecekse, önce bulunmasi gerekiyor" diyen Väli, 2024 sonbaharinda Frankenburg Technologies'in CEO'su olarak atanan bakanligin eski daimi müstesarini kastediyordu. "Bu çikar catismasinin nasil çözülecegini veya önlenecegini bilmiyorum, ama nasil gidecegini görecegiz."

Väli ayrica Estonya'nin savunma sektörünün karsi karsiya oldugu sorunlarin bir kisminin Herem hâlâ karar alicilar arasindayken basladigini belirtti.

Basbakan Michal: Herem'in yetenegine süphem yok

Basbakan Kristen Michal (Reform Partisi) ise Herem'in bakanligin sorunlarini çözme yetenegine dair hiçbir süphesi olmadigini söyledi.

"Martin Herem nerede basarili oldugunu ve nerede basarisiz oldugunu biliyor" diyen Michal, sektöre duyulan kamu güvenini yeniden tesis etmek için disaridan bir ortak getirilmesi gerektigini de sözlerine ekledi.

Güvenlik uzmani Rainer Saks ise Michal'in Herem'e bu denli güvenerek risk aldigini belirtti. Saks, EDF'nin muhasebesinin muhtemelen düzene sokulabilecegini, ancak tedarikin daha büyük bir endise kaynagi olmaya devam ettigini söyledi.

"Hizla büyüyen bir savunma bütçemiz, çok sayida savunma tedarikimiz var ve bu isi yapacak, o parayi etkili sekilde harcayacak deneyimli yeterli insan yok" diyen Saks, hizli hareket etme baskisinin sorunu daha da derinlestirdigini ekledi.

Väli: Hiz karari istihbarata dayanmali

Väli de Herem'in planlarini çevreleyen aciliyeti sorguladi ve savunma hazirliklarinin hizina iliskin kararlarin istihbarat degerlendirmelerine dayanmasi gerektigini söyledi.

"Bu hiz neye dayaniyor? Martin Herem'in kisisel degerlendirmesine dayaniyor" dedi. "Bugün bunu destekleyen hiçbir istihbarat degerlendirmesi yok." Profesyonel istihbaratin politikalara yön vermesi gerektigini, tersinin dogru olmadigini belirtti.

Väli ayrica yasalarin veya prosedürlerin aceleyle degistirilmesine ya da yeni savunma bakanina özel yetkiler verilmesine karsi uyardi.

Michal, Herem'in bu tür yetkiler talep etmedigini, yalnizca reformlar ve Estonya'nin savunma kapasitesini güçlendirme çabalari için siyasi destek istedigini söyledi. Herem'in bir siyasi partiye katilma plani da bulunmuyor.

Tatilde olan Herem'in pazar günü Estonya'ya dönmesi bekleniyor.