Estonya'nın e-devlet siteleri eski ama hâlâ dünyanın önünde

Estonya'nın e-devlet hizmetlerinin kalitesi hizmetten hizmete büyük farklılık gösteriyor. IT uzmanı Anton Keks, ETV+ kanalında yayınlanan "Svoja pravda" (Kendi doğrun) tartışma programında yaptığı değerlendirmede, sistemlerin farklı dönemlerde geliştirildiğini ve bu nedenle kullanıcı deneyiminin tutarlı olmadığını belirtti.

Keks'e göre Estonya'nın e-devlet çözümleri dünyanın geri kalanıyla karşılaştırıldığında artık oldukça eski. Yine de ülke bu alanda hâlâ ortalama bir ülkenin önünde. Ancak sorun şu ki bazı sistemler son derece eski ve kullanışsızken, bazıları zaman içinde iyileştirildi. Bu karışım, kullanıcıyı sık sık şaşkına çeviriyor.

Yazılım geliştirici olarak da çalışan Keks, kamu sektörüyle iş yapmanın oldukça zor olduğunu kabul etti. Ona göre memurlar ve kamu kurumlarındaki sipariş sahipleri genellikle parayı ticari şirketler kadar dikkatli hesaplamıyor ve sonuçla aynı ölçüde ilgilenmiyor.

Ticari şirketler ile kamu arasındaki fark

Keks, bir banka ya da telekom şirketi için yapılan işlerde firmaların müşteri tepkilerini çok yakından izlediğini söyledi. Kötü bir kullanıcı deneyiminin kendilerine para kaybettirdiğini bildikleri için durumu sürekli takip ediyorlar. Kamu hizmetlerinde ise tablo farklı: bir hizmet sunuluyor ve sonrası unutuluyor. Bir şey çalışmasa bile "nasılsa insanlar bir şekilde hallediyor" anlayışı hâkim.

Estonya, dijital devlet modeliyle uluslararası alanda tanınıyor. Ülkede kimlik kartıyla erişilen e-devlet portalı üzerinden vergi beyanından sağlık kayıtlarına, nüfus işlemlerinden belediye hizmetlerine kadar geniş bir yelpazede işlem yapılabiliyor. Ancak bu hizmetlerin arkasındaki yazılımların bir kısmı yıllar önce geliştirildi ve farklı kurumlar farklı hızda yenilendi.

Programın bölümünde ayrıca tanıdık dijital hizmetlerin her güncellemeden sonra neden daha karmaşık hale geldiği ve hayatı kolaylaştırması beklenen dijitalleşmenin bazen neden işleri zorlaştırdığı sorularına yanıt aranacak. Tartışma programının yeni bölümü 2 Kasım Pazartesi günü saat 20:30'da ETV+ kanalında yayınlanacak. Programın sunuculuğunu Elena Solomina yapıyor.