Estonyalı eski asker Rusya'da tutuklandı

Estonya Savunma Kuvvetleri'nde (EDF) görev yapmış 30 yaşındaki Artur Kirmjõe, eşini ziyaret etmek için gittiği Rusya'da tutuklandı. Rusya'nın iç güvenlik kurumu FSB, Kirmjõe'yi Ukrayna saflarında savaşmayı planlamakla suçluyor. Ailesi ise suçlamanın baskı altında alınmış bir ifadeye dayandığını belirtiyor.

EST ile yayınlanan "Pealtnägija" programının haberine göre Kirmjõe, Estonya'ya girişi yasaklı Rus vatandaşı eşiyle görüşebilmek için 29 Nisan'da gözaltına alınmadan önce Rusya'ya ondan fazla kez seyahat etmişti. FSB'nin Vladimir bölgesinde çektiği ve Haziran ayında yayımladığı videoda yüzü gizlenen bir kişi, Ukraynalı bağlantılarla temasa geçtiğini ve Ukrayna silahlı kuvvetlerine katılmak istediğini söylüyor.

Kirmjõe'nin yakınları videodaki kişinin Artur olduğunu doğruluyor ancak bu sözlerin zorla söyletildiğini savunuyor. Kardeşi Jüri, "Zorla söyletilen şeyleri söyledi, hepsi yalan. Doğru değil. Sadece bir ekrandan ya da kağıttan okuyordu" dedi. Annesi Inga Allikas ise suçlamanın mantıksızlığına dikkat çekerek, "Bir kişi Ukrayna saflarında savaşmak isteseydi, büyük valizler ve bir kedi alıp Rusya'ya eşinin yanına gitmezdi" ifadelerini kullandı.

Aile uluslararası destek arıyor

Jüri ve Inga, olayla ilgili ilk kez kendi adları ve yüzleriyle konuştu. Aile daha önce olayın bir yanlış anlaşılma olduğunu ve kendiliğinden çözüleceğini umarak kamuoyuna başvurmamıştı. Şimdi ise 30 yaşındaki Estonya vatandaşının aileye göre uydurma bir itiraf nedeniyle 7 ila 12 yıl hapis cezasıyla karşı karşıya olduğunu belirterek uluslararası kamuoyunun dikkatini çekmek istiyor.

Artur Kirmjõe Tallinn'de doğdu ve yakınlardaki Maardu'da büyüdü. İlk sekiz yıl Rusça, sonrasında Estonca eğitim gördü. Liseyi bitirdikten sonra denizcilik akademisinde okudu, askere alındı ve düzenli EDF üyesi olarak görev yaptı. 2018 sonbaharından 2020 sonuna kadar Tapa'daki İzci Taburu'nda sağlık görevlisi olarak çalıştı.

Olaylar zinciri, Rusya'nın Şubat 2022'de Ukrayna'ya yönelik geniş çaplı işgalinin ardından başladı. O yılın mart ayı sonunda Rusya'dan 20'li yaşların başındaki evli bir çift Estonya'ya geldi. Nisan 2022 başında çift, savaş karşıtı görüşleri nedeniyle Rusya'da yaşamın kendileri için tehlikeli olduğunu öne sürerek uluslararası koruma başvurusunda bulundu.

PPA (Estonya Polis ve Sınır Muhafaza Kurulu) koruma talebini reddetti. Tallinn İdare Mahkemesi çiftin Rusya'da gerçek bir tehlike altında olmadığına karar verdi: haklarında açılmış bir ceza davası yoktu, aranma listelerinde değillerdi ve yetkililerin dikkatini çekme olasılıkları düşüktü. Yüksek Mahkeme'ye yapılan itiraz da sonuçsuz kaldı. Kasım 2023'te çifte Estonya'ya üç yıl giriş yasağı getirildi.

Mahkeme süreçleri devam ederken Artur ile hâlâ evli olan Lina arasında bir ilişki başladı. İkili Tallinn'deki Kauplus Aasia kulübünde güvenlik görevlisi olarak çalışıyordu. Lina, yaz 2023'te Sergei'den boşandı. Lina'nın Kasım 2023'te Estonya'dan ayrılması gerektiğinden Artur ve Lina, 1 Haziran 2024'te Moskova'ya 200 kilometre uzaklıktaki Vladimir'de bir nikah dairesinde evlendi.

Çift, giriş yasağının artık kaldırılacağını umuyordu ancak PPA, Estonya'da yaşama başvurusunun evlilikten hemen sonra, evliliğin de giriş yasağından hemen sonra gelmesini şüpheli bularak talebi yeniden reddetti. Bunun üzerine Artur, 2023-2026 arasında eşini görmek için Estonya ile Rusya arasında ondan fazla kez gidip geldi.

Ailenin avukatı, özellikle eski bir asker olan Artur için Rusya'ya seyahatin tehlikeli olabileceğini defalarca vurguladı ancak PPA tehlikeyi küçümsedi. Nisan sonunda FSB, Estonya vatandaşını Lina'nın mutfağında tutukladı. Haziran'da ise video FSB'nin Vladimir ofisinin Telegram kanalında yayımlandı ve diğer mecralara da yayıldı.

Artur ile yalnızca Lina üzerinden mektupla iletişim kurabilen yakınları, videodaki ifadelerin tamamen uydurma olduğuna inanıyor. Annesi Inga, "Artur Ukrayna'ya hiç gitmedi, turistik amaçla bile" dedi. Aile, Rusya'da bir avukat tuttu ve Estonya Dışişleri Bakanlığı'na başvurarak konsolosluk yardımı ve diplomatik girişim talebinde bulundu.