Estonyalı editör: Yapay zeka önce çeviri ve illüstrasyonu vuracak

Estonya'nın önde gelen yayınevlerinden Tänapäev'in genel yayın yönetmeni Tauno Vahter, yapay zekanın yayıncılık sektörüne etkisini Estonya kamu radyosu ERR'nin "Vikerhommik" programında değerlendirdi. Vahter'e göre yapay zekayla yazılmış özgün bir el yazması hâlâ nadir bir durum; ancak yapay zeka çeviri ve illüstrasyon süreçlerine çoktan sızmış durumda.

Vahter, el yazmalarının genellikle birkaç yayınevine aynı anda gönderildiğini belirterek "Aralarında yapay zekayla yazılmış çok fazla el yazması olduğunu sanmıyorum" dedi. Çok belirgin yapay zeka metinlerinin hızla fark edildiğini vurgulayan Vahter, teknolojinin çok geliştiğini ama hâlâ "bana tam bir kitap yaz ve ilgiyle arka arkaya okunacak on forma metin üret" denilebilecek bir programın bulunmadığını söyledi. Yapay zekanın daha çok kısa metinlerde başarılı olduğunu ekledi.

Aşırı sağcılıkla ilgili bir soruşturma dosyası? Hayır. Haber şöyle devam ediyor:

Goncourt skandalı ve kaynağı belirsiz suçlamalar

Uluslararası alanda yayınevlerinin yapay zeka tarafından yazıldığını düşündükleri kitapları raflardan çektiği veya yayımlamaktan vazgeçtiği skandallar da gündeme geldi. Vahter, son haftalarda Haiti-Kanada-Fransa kökenli yazar Thélyson Orélien'in kitabının Fransa'nın en önemli edebiyat ödülü olan Goncourt'a aday gösterildiğini, ancak metnin yapay zeka tespit yazılımından geçirildiğinde "yüzde 100 yapay zeka" sonucu verdiğini anlattı.

Vahter, yazarın yapay zeka kullanmadığını savunduğunu, bazı yayınevlerinin kitabı beklemeye aldığını, bazılarının ise yeterli kanıt görmediği için yayımlamaya devam edeceğini söyledi. Kitabın Finlandiya'da yakında çıkacağını belirten Vahter, metnin tamamen yapay zeka tarafından yazılmış olabileceğine kendisinin de şüpheyle baktığını ifade etti. Yapay zekanın insanın hiç fark etmeyeceği kadar uzun bir metni yazamayacağını savundu.

Vahter, yazarların kendilerini savunurken editörün metni düzenlerken yapay zeka programı kullanmış olabileceğini öne sürdüğünü aktardı. Bu tür durumlarda tespit yazılımının metni yapay zeka üretimi olarak işaretleyebileceğini, ancak bunun çok özel bir durum olduğunu belirtti. Yayınevlerine tamamen yapay zeka tarafından yazılmış çok sayıda el yazmasının ulaştığına inanmadığını sözlerine ekledi.

Çeviride ve illüstrasyonda yapay zeka kullanımı yaygınlaşıyor

Vahter'e göre yapay zeka edebiyat dünyasına başka kapılardan da güçlü biçimde giriyor. Yazım denetimi gibi bazı uygulamaların faydalı olduğunu belirten Vahter, asıl ilginç gelişmenin illüstrasyon alanında yaşandığını söyledi. Yapay zekanın önce kapak tasarımlarında görülmeye başladığını, Estonya'da kitap yapımında bunun epeyce kullanıldığını aktardı. Bazı tamamen yapay zeka ile yapılmış kapakların "yılın en güzel kitapları" yarışmasında seçildiğini de sözlerine ekledi.

Özellikle çocuk kitapları illüstrasyonlarında yapay zeka kullanımının kitlesel olarak arttığını belirten Vahter, Estonya'da bazı yazarların tüm kitabı yalnızca yapay zeka ile resimlediğini söyledi. Sonucun daha iyi mi yoksa daha kötü mü olduğunun tartışılabileceğini, ancak kesinlikle daha ucuz ve hızlı olduğunu vurguladı. Vahter, bazı illüstratörlerle kıyaslandığında yapay zeka kalitesinin daha iyi olabileceğini de belirterek "Bugün genellikle bir görselin yapay zeka olduğunu anlıyoruz. Ama beş yıl sonra anlar mıyız bilmiyorum" dedi.

Vahter, çeviri alanında da yapay zeka kullanımının arttığını aktardı. Klasik kitap çevirisinin yavaş yavaş ortadan kalktığını, çevirmenlerin artık PDF ve Word dosyaları istediğini anlattı. Çeviri bürolarında kullanılan ve aslında daha eski nesil bir yapay zeka olan "çeviri belleği" sistemlerinin metnin ilk çevirisini otomatik yapabildiğini söyledi. Bazı çevirmenlerin tüm metni tek tuşla çevirip sonra sayfa sayfa gözden geçirdiğini, düzgün yapıldığında sorun olmadığını belirtti. Ancak giderek artan sayıda çevirmenin metni yeterince dikkatli okumadığını ifade etti.

Finlandiya'da kitapların yaklaşık beşte dördünün bu şekilde çevrildiğinin söylendiğini aktaran Vahter, geçen yıl Finlandiya'da tamamen yapay zeka ile çevrilmiş kalın fantezi romanlarının yayımlandığını anlattı. Gazetecilerin konuyu gündeme getirdiğini ve yayıncıya neden böyle yaptıklarını sorduğunu, yayıncının "çeviri çok pahalı" yanıtını verdiğini söyledi.

Vahter, yapay zekanın muhtemelen önce çeviri ve illüstrasyonu vuracağını, özgün el yazmalarına da ulaşacağını ama şu anda orada o kadar etkili olmadığını sözlerine ekledi.