Estonya'daki Silmet fabrikasının sahibi AB'den mıknatıs üretimi için destek alacak

Avrupa Komisyonu, Estonya'da kalıcı mıknatıs üretim hattı kurulması için Silmet fabrikasının sahibi Neo Performance Materials'a fon sağlayacak. Şirketin Kanada'da kayıtlı olduğu ve Estonya'nın Sillamäe kentindeki Silmet fabrikası ile Narva'daki kalıcı mıknatıs fabrikasını bünyesinde barındırdığı belirtildi. Destek miktarı henüz açıklanmadı.

Komisyon, 2025 yılının Aralık ayında açılan İnovasyon Fonu çağrısı kapsamında toplam 3,4 milyar euroluk destekle 77 Avrupa sıfır net teknoloji projesini seçti. Seçilen projeler arasında Neo Performance Materials da yer alıyor.

Yılda 3 bin ton mıknatıs üretimi hedefleniyor

Proje açıklamasına göre Estonya'da nadir toprak elementlerinden kalıcı mıknatıs üretim hattı kurulacak. Hat, ayırma, metalizasyon ve mıknatıs üretimini kapsayacak. Yılda 3 bin tona kadar kalıcı mıknatıs üretilebilecek ve bunun üçte biri AB'nin deniz üstü rüzgar enerjisi santrallerine yönlendirilecek. Projenin ilk on faaliyet yılında 3,4 milyon tondan fazla CO2 eşdeğeri salımını önlemesi bekleniyor.

Fon, AB'nin Emisyon Ticareti Sistemi'nden (ETS) elde edilen gelirlerle sağlanacak. İnovasyon Fonu'nun amacı, ETS'nin 2020-2030 dönemindeki tahmini 40 milyar euroluk gelirini düşük karbonlu ve sıfır net teknoloji yatırımlarına yönlendirerek Avrupa'nın iklim nötr hedefine geçişini desteklemek.

Değerlendirmeyi geçen ancak bütçe kısıtları nedeniyle fon alamayan 84 proje ile destek alan 77 proje, diğer özel ve kamu kaynaklarından finansman bulmayı kolaylaştıracak STEP kalite etiketini alacak. 160 proje başvurusu ise fon alamadı ancak proje geliştirme desteği için uygun bulundu.

Seçilen projelerin geliştiricileri, destek anlaşmalarını Avrupa İklim, Altyapı ve Çevre Yürütme Ajansı (CINEA) ile hazırlamak üzere davet edildi. Bu aşamada Komisyon ve proje geliştiricileri finansman sözleşmelerini tamamlayacak, bütçe, takvim, teknik ve mali sonuçlar ile yasal yükümlülükleri teyit edecek. Destek anlaşmalarının nihai koşulları 2027'nin ilk çeyreğinde açıklanacak.

Daha önce Estonya'da aynı destekten Pärnu'da kurulacak metanol fabrikası da yararlanmıştı. Neo Materials'a ait Silmet fabrikası, Rusya'dan gelen hammaddeye bağımlı ancak bundan vazgeçme sözü verdi. Fabrika, Estonya'nın tedarikçinin Avrupa yaptırımlarından muaf tutulmasını talep etmesiyle gündeme gelmişti.