Estonya'da yayıncılar kütüphanelerin geleceği için uyarıda bulundu

Estonya Yayıncılar Birliği (Eesti Kirjastuste Liit), devlet ve yerel yönetimlere hitaben yazdığı açık mektupta kütüphanelere ve edebiyata daha fazla önem verilmesi çağrısında bulundu. Birlik, kütüphaneleri eğitimin, kültürün ve ruhsal iyilik halinin temel taşları olarak nitelendirdi.

Mektupta, Kültür Bakanlığı'nın halk kütüphanelerine kitap ve diğer materyalleri satın alması için ayrılan devlet fonunu 100.000 avro azaltacağını duyurduğu hatırlatıldı. Kitap fiyatlarının küçük baskı adetleri ve artan maliyetler nedeniyle yükseldiği de belirtilerek, bu kesintinin kütüphanelerin yeni kitap alım gücünü ve okuyucuya sunma kapasitesini ciddi şekilde düşüreceği vurgulandı.

Gençlerde okuma alışkanlığı azalıyor

Yayıncılar Birliği, çocuklarda ve gençlerde derin okuma becerisinin azalmasının yalnızca kültürel bir sorun olmadığını ifade etti. Bu durumun kelime dağarcığını, konsantrasyonu, hayal gücünü, akademik başarıyı ve kişinin kendisini ve başkalarını anlama yetisini etkilediği kaydedildi. Söz konusu becerilerin öğrenmek, çalışmak ve topluma bilinçli bir vatandaş olarak katılmak için hayati olduğu belirtildi.

Marju Lauristin'in ortak yazarlığında hazırlanan 2025 okuma araştırması 'Estonians Read 2025'e atıfta bulunulan mektupta, kuşaklar arası bir endişeye dikkat çekildi: 50-60 yaş ve üzeri kişilerin yüzde 22'si aktif ve çeşitli edebi ilgi alanlarına sahip okuyuculardan oluşurken, 15-24 yaş arasındakilerde bu oran yalnızca yüzde 11. Gençlerde kitaba güçlü ilginin genellikle kitap dolu evlerde geliştiği vurgulanarak, halk kütüphanelerinin aileler arasındaki eşitsizlikleri köprülemesi gerektiği ifade edildi. Kütüphanelerin her çocuğa ücretsiz, yaşına uygun okuma materyalleri sunması, iyi önerilerde bulunması ve ailesinin kitap koleksiyonu veya mali durumu buna izin vermese bile kitap keşfetme fırsatı yaratması gerektiği belirtildi.

Kütüphaneler toplum merkezi ve dilin sigortası

Birliğe göre kütüphaneler, edebiyatı takip etmek isteyen ancak yeni kitapları çok pahalı bulan veya kitapçılara uzak yaşayan her yaştan okuyucu için vazgeçilmez. Kütüphanelerin aynı zamanda önemli birer toplum merkezi olduğu vurgulandı. Kütüphaneler ve ana dilde edebiyat olmadan Eston dilinin varlığını sürdürmesinin mümkün olmadığı belirtildi. Bunun için kütüphanelerin güncel ve çeşitli koleksiyonlara sahip olması, kitap alımlarıyla okuyucuları, yazarları ve yayıncıları desteklemesi ve bir başka kaybolan toplum hizmeti haline gelmemesi gerektiği ifade edildi.

Yayıncılar Birliği, kütüphanelerin varlığını sürdürmesinin ve Estonca edebiyata erişimin, geleneksel olarak anlaşılan ulusal savunma kadar önemli olduğunu savundu. Mektup, 'Ana dilimizde kültürümüz yoksa tam olarak neyi savunuyoruz?' sorusuyla sona erdi.