Estonya'da yapay zeka kullanımı hızla artıyor

Estonya İstatistik Kurumu'nun (Statistikaamet) yaptığı son bilgi teknolojileri araştırmalarına göre ülkede yapay zeka kullanımı 2026'da önceki yıla kıyasla belirgin şekilde arttı. Artış hem şirketlerde hem de bireylerde görüldü; yapay zeka araçlarının kişisel amaçlarla kullanımı yüzde 53 yükseldi.

Araştırmada akıllı televizyon ve akıllı saat gibi internete bağlı cihazların kullanımında da artış tespit edildi.

Kurumda analist olarak görev yapan Luisa Nuka, yapay zeka kullanımının hanelerde yıllık bazda 1,4 kat, şirketlerde ise 1,5 kat arttığını belirtti.

Nuka, bu artışın muhtemelen yapay zeka tabanlı araç ve hizmetlerin daha yaygın erişilebilir hale gelmesi ve günlük yaşama entegre olmasıyla ilgili olduğunu söyledi. Kullanımın en çok 65-74 yaş grubunda arttığını, bu grupta kullanıcı oranının iki kattan fazla yükseldiğini aktardı. 35-44 yaş grubunda da dikkat çekici bir artış oldu.

Nuka'ya göre gençlerde böyle bir büyüme görülmedi çünkü yapay zeka kullanıcılarının oranı bu grupta zaten yüksekti. Tüm yaş grupları içinde en yüksek kullanıcı oranı yine gençlerde: yüzde 90.

Yapay zeka kullanmayanların oranı ise düşmeye devam ediyor. Kullanmama gerekçeleri arasında en sık dile getirilen "ihtiyaç duymama" oldu. Kullanıcı olmayanların yalnızca yüzde 1,4'ü yapay zekanın varlığından haberdar olmadığını söyledi; bu da toplumda yapay zekaya dair farkındalığın yüksek olduğunu gösteriyor.

Şirketler doğal dil üretiminde yapay zekayı daha çok kullanıyor

Şirketler yapay zekayı giderek daha fazla doğal dil üretimi için kullanıyor. 2025 ile karşılaştırıldığında bunu yapan şirketlerin oranı 11,1 puan arttı. Fotoğraf ve video üretmek için yapay zeka kullanan şirketlerin oranı ise yedi puan yükseldi.

Nuka, yapay zekanın bireyler ve şirketler tarafından artan kullanımının bu teknolojilerin hem günlük yaşamda hem de iş süreçlerinde giderek yaygınlaştığını gösterdiğini ifade etti.

2026 verilerine göre internete bağlı cihazların kullanımı 2024'e kıyasla önemli ölçüde arttı. Nuka, her alanda artış yaşandığını ve bunun akıllı teknolojilerin yaşamın doğal bir parçası haline geldiğini gösterdiğini söyledi.

En çok tercih edilen internete bağlı cihazlar arasında akıllı televizyonlar, akıllı saatler ve diğer giyilebilir cihazlar ile çeşitli akıllı ev aletleri yer alıyor. Enerji yönetimine yönelik akıllı çözümlere ilgi arttı: internete bağlı termostatlar, tüketim sayaçları, aydınlatma ve ev enerji kullanımını izleyen diğer cihazların kullanımı yüzde 28 yükseldi.

Analiste göre bir yandan akıllı cihazların fiyatları zamanla daha erişilebilir hale geldi ve cihazlar daha kolay kullanılıyor; bu da kullanımı destekliyor. Diğer yandan insanlar enerji yönetimi, evde güvenliği artırma ve günlük işleri otomatikleştirme imkanları konusunda daha bilinçli.

Sağlık ve iyi yaşamla ilgili cihazlar da belirgin şekilde yaygınlaştı. 2024'e kıyasla fiziksel aktivite düzeyini izleyen akıllı saat, fitness takipçisi ve diğer giyilebilir cihazlar ile kan basıncı, şeker düzeyi veya vücut ağırlığını izleyen internete bağlı cihazların kullanımı yüzde 14 arttı.

En büyük artış yüzde 36 ile dahili kablosuz internet bağlantısı olan otomobillerin kullanımında kaydedildi. Aynı dönemde hiçbir internete bağlı cihaz kullanmayanların oranı ise azaldı.

Gizlilik önlemlerinde yaş grupları arasında fark var

2025'e kıyasla çeşitli gizlilik ve veri koruma önlemlerinin kullanımı büyük ölçüde aynı kaldı. Kişisel verilerinin reklam amacıyla kullanılmasına izin vermeyenlerin oranı 2025'e göre yüzde 12 arttı.

Veri koruma önlemlerine ilişkin farkındalıkta yaş grupları arasında belirgin farklar var. 65-74 yaş grubundakilerin yalnızca yüzde 14'ü coğrafi konumuna erişimi kısıtlamış ya da reddetmişti. Bu oran 16-24 yaş grubunda yüzde 69, 35-44 yaş grubunda yüzde 63 oldu. Genç yaş gruplarında kişisel verilerinin reklam amacıyla kullanılmasına izin vermeyenlerin oranı da çok daha yüksekti: 16-24 yaş grubunda yüzde 63,7, 35-44 yaş grubunda yüzde 64,5 iken 65-74 yaş grubunda yalnızca yüzde 20,6.

Analiste göre gençler teknolojiye daha hakim ve interneti daha aktif kullanıyor; bu da gizlilik ve veri koruma konusundaki farkındalıklarının daha yüksek olmasını açıklıyor. Nuka, çeşitli dijital hizmet ve uygulamaların daha sık kullanılmasının gizlilikle ilgili riskler ve kişisel verileri koruma yolları konusundaki farkındalığı artırdığını belirtti.

Şirketler verilerini korumak ve güvenlik olaylarını önlemek için güvenlik önlemlerine daha fazla önem veriyor. Şirketlerin en sık kullandığı bilgi ve iletişim teknolojileri güvenlik önlemleri arasında veri yedekleme (verilerin ayrı bir konuma yedeklenmesi) ve iki faktörlü kullanıcı kimlik doğrulaması yer alıyor. Bilgi ve iletişim teknolojileri risk değerlendirmeleri ise teknik güvenlik önlemlerine göre çok daha az kullanılıyor.

Nuka'ya göre bu durum şirketlerin daha çok anlık korumaya odaklandığını, sistematik risk değerlendirmesi ve önlemeye ise aynı ölçüde ağırlık vermediğini gösteriyor.