Estonya'da yapay zeka eğitimleri için portal tartışması

Estonya Eğitim ve Araştırma Bakanlığı, yapay zeka eğitimlerinin aktarılması için ayrı bir internet portalı kurulması kararına ilişkin olarak Devlet Şansölyeliği'nden (Riigikantselei, başbakanlığa bağlı merkezi idare) açıklama istedi. Bakanlık, mevcut eğitim ortamlarının kullanılabileceğini, yeni portalın ise maliyetli ve tekrara yol açan bir çözüm olabileceğini değerlendiriyor.

Devlet Şansölyeliği, Eesti.ai atölyeleri ve diğer eğitimlerin aktarılması için bir web platformu kuracak şirketi bulmak üzere 10 milyon euroluk bir ihale yürütüyor. Eğitim Bakanlığı perşembe günü Şansölyeliğe bir mektup göndererek bu kararın gerekçelerini sordu.

Bakanlık Müsteşarı Triin Laasi-Õige, yeni bir devlet portalı kurulmadan önce bunun mevcut ulusal çözümlerle bağlantısının ayrıntılı biçimde değerlendirilmesi gerektiğini belirtti. Laasi-Õige, bu kapsamda eğitim portalı, yetişkin eğitimi bilgi sistemi Juhan ile kamu çalışanlarına ve daha geniş kesime e-kurs ve e-öğrenme materyali sunan Dijital Devlet Akademisi'nin (Digiriigi akadeemia) olanaklarına dikkat çekti.

Müsteşar, devletin eğitimlere kayıt ve kişinin kendi öğrenme faaliyetlerine ilişkin genel görünüm sağlamak için eğitim portalı ve Juhan üzerinden çözümler geliştirdiğini hatırlatarak, ayrı bir eğitim aktarma ortamı kurulurken bunun göz önünde bulundurulması gerektiğini söyledi.

Bakanlık mevcut sistemlerin geliştirilmesini öneriyor

Laasi-Õige, Şansölyelikten hangi ihtiyaçların bu sistemlerin geliştirilmesi veya birbirine bağlanması yoluyla karşılanamadığını açıklamasını istedi. Böyle bir analiz yapıldıysa bunun Eğitim Bakanlığı ile de paylaşılmasını talep etti.

Bakanlık ayrıca yeni portalın devletin BT portföyünün bütünlüğüne, sistemlerin birlikte çalışabilirliğine, veri alışverişine, kullanıcı deneyimine ve mevcut çözümlerin geliştirilmesine etkisinin değerlendirilip değerlendirilmediğini öğrenmek istiyor.

Müsteşar, ihale hazırlanırken farklı çözümlerin karşılaştırılıp karşılaştırılmadığını, yani yeni platform geliştirmenin yanı sıra mevcut sistemlerin geliştirilmesi veya bağlanması seçeneklerinin ele alınıp alınmadığını da sordu. Portalın tüm yaşam döngüsü maliyetleri dikkate alındığında hangi seçeneğin en uygun maliyetli olduğunun belirtilmesini istedi.

Şansölyeliğin ihalesinde üç yıllık bir ortaklık öngörüldüğü için Eğitim Bakanlığı, bu sürenin ardından portalın nasıl finanse edileceğini, sahibinin hangi kurum olacağını, yıllık bakım ve geliştirme maliyetlerinin ne kadar olacağını ve bu maliyetleri kimin üstleneceğini soruyor.

Laasi-Õige, yeni bir ulusal öğrenme olanakları portalı kurulmadan önce mevcut portalların kullanımı ve geliştirilmesi seçeneklerinin değerlendirilmesinin gerekli olduğunu vurguladı. Ayrı bir portal kurulmasının gerçekten gerekçelendirilmesi halinde maliyet etkinliği ve sürdürülebilirliğin açık biçimde ele alınması, uzun vadeli sahiplik, sorumluluk, finansman ve bakım modelinin kararlaştırılması gerektiğini söyledi.

Bakanlık, kamu kaynaklarının mümkün olduğunca verimli kullanılması ve gereksiz tekrarın önlenmesi için ilerideki çözüm tartışmalarına katılmak istiyor.

Devlet Şansölyeliği ise mevcut portalların olanaklarının yeterli olmadığı görüşünde. Eesti.ai yöneticisi Kirke Maar, ERR'e yaptığı açıklamada amaçlarının en az 100 bin kişiye ulaşmak olduğunu belirtti. Bu sayı Estonya'da çalışan nüfusun yaklaşık yüzde 15'ine denk geliyor.

Maar, bu hedefe ulaşmak için öğrenme olanaklarının mevcut bir portalda erişilebilir kılınmasının yeterli olmadığını ifade etti. Öğrenme faaliyetlerinin büyük ölçekte düzenlenmesini ve sunulan olanakların insanların ihtiyaçları ile teknolojik gelişmelere göre sürekli uyarlanmasını sağlayacak bir çözüme ihtiyaç olduğunu söyledi.

Maar, yapay zekanın son derece hızlı geliştiğini ve insanların ihtiyaç duyduğu becerilerin de buna bağlı olarak değiştiğini belirtti. Eesti.ai girişiminin bu nedenle yeni bir devlet yönetimindeki BT sistemi kurmak yerine özel sektörle işbirliğini bilinçli olarak seçtiğini kaydetti.

Devlet Şansölyeliği de 10 milyon euroluk ihalenin amacının yeni bir portal ya da platform değil, Eesti.ai öğrenme faaliyetlerini ülke genelinde büyük ölçekte düzenleyecek bir ortak bulmak olduğunu vurguladı. Hizmet sağlayıcının eğiticileri bulması, atölyeleri düzenlemesi, katılımcıları kapsaması, kayıtları yönetmesi, geri bildirim toplaması ve eğitim kalitesini güvence altına alması bekleniyor.