Estonya'da üst düzey memurlara zam yıllık olarak otomatik geliyor

Estonya'da itfaiyeciler ve öğretmenler ek zam talebiyle seslerini yükseltirken, üst düzey devlet görevlilerinin maaşları endeksleme sistemi sayesinde her yıl kendiliğinden artıyor. Maliye Bakanı Jürgen Ligi, perşembe günü ETV'nin "Esimeses stuudios" programında öğretmen ve itfaiyecilerin taleplerini değerlendirdi ve en çok şikâyet etme hakkının, talebi karşılanan gruplara ait olmadığını söyledi. Ligi ayrıca taleplerin dile getiriliş biçimini de eleştirdi.

Ligi, itfaiyecilerin maaşlarının enflasyonun üzerinde ya da enflasyona yakın oranda artacağını belirtti. Ancak aynı dönemde, öğretmen ve itfaiyeci maaşları üzerinde karar veren üst düzey yetkililerin maaşları da endeksleme nedeniyle otomatik olarak yükseliyor. Bu grup arasında Riigikogu (Estonya Parlamentosu) üyeleri, bakanlar, bakanlık müsteşarları ve hâkimler yer alıyor.

Maaş endeksi nasıl işliyor?

Maliye Bakanlığı İletişim Dairesi Başkanı Elo Ellermaa, üst düzey devlet görevlilerinin maaş artış oranının kesin olarak 2027 yılının Mart ayında netleşeceğini açıkladı. Buna göre 2026 yılı tüketici fiyat endeksi yıllık artışı ile sosyal sigorta primlerinin emeklilik sigortası kısmından elde edilen yıllık gelir artışı hesaplanacak. Maaş endeksinin değerinin yüzde 20'sini tüketici fiyat endeksi, yüzde 80'ini ise sosyal sigorta primlerinin emeklilik sigortası kısmı oluşturuyor.

Maliye Bakanlığı'nın pazartesi günü açıklayacağı gelecek yılın devlet bütçesinde endeks değerinin 1,051 olarak öngörüldüğü belirtildi. Ellermaa, bu durumda tam endeksle endekslenen üst düzey memurların maaşlarının tahminen yüzde 5,1, geçici olarak düşürülmüş endeksle endekslenenlerin maaşlarının ise yüzde 2,6 artacağını ifade etti. Ancak bu rakamların henüz kesinleşmediğini, devlet bütçe stratejisi kararlarına bağlı olarak değişebileceğini vurguladı.

Tam endeksle endekslenenler arasında cumhurbaşkanı, Riigikogu başkanı ve başkan yardımcısı, Yüksek Mahkeme başkanı, parlamento komisyonu ve fraksiyon başkanları ile yardımcıları, parlamento üyeleri, Sayıştay Başkanı, Adalet Şansölyesi, Estonya Merkez Bankası (Eesti Pank) konsey başkanı ve üyeleri bulunuyor. Düşürülmüş geçici endeks ise 31 Mart 2028'e kadar başbakan, bakanlar, Yüksek Mahkeme üyeleri, devlet sekreteri, başsavcı, bölge mahkemesi hâkimleri, idare mahkemesi hâkimleri, ulusal arabulucu, cinsiyet eşitliği ve eşit muamele komiseri için geçerli olacak.

2028 yılında düşürülmüş endeksin sona ermesiyle birlikte bu görevliler için normal duruma dönülecek ve maaşlarda olağan dışı bir artış yaşanacak. Ellermaa, geçici düşük endeks nedeniyle maaş artışı daha yüksek olacak ve maaşlar, arada düşürülmüş endeks uygulanmasaydı ulaşacağı seviyeye gelecek. Örneğin başbakanın maaşı cumhurbaşkanı, Riigikogu başkanı ve Yüksek Mahkeme başkanının maaşıyla aynı seviyeye çıkacak dedi.

ERR'nin 2023'teki haberine göre, geçici düşürülmüş endeks nedeniyle üst düzey devlet görevlileri aradaki yıllarda yüz ila birkaç yüz avroluk zamla yetinmek zorunda kalmıştı. Ancak 2028 yılında kendilerini 1000 ila 2000 avroluk bir maaş artışı bekliyor.