Estonya'da üniversitelere başvuran sayısı artıyor ama eğitim bütçesi yetersiz

Estonya'da önümüzdeki yıllarda üniversite çağındaki nüfusun rekor seviyeye ulaşması beklenirken, hükümetin bu öğrencilere yer açmak için ayırdığı ek bütçe yetersiz kalıyor. Üniversiteler, ayrılan kaynağın gerçek ihtiyacın yalnızca üçte ikisini karşılayacağını ve birçok öğrencinin kapıda kalmak zorunda kalacağını belirtiyor.

Tartu Üniversitesi Öğretim Prorektörü Aune Valk, hükümetin dört yıl boyunca yılda yaklaşık 13 milyon avro ek kaynak ayıracağını, ancak bunun yanı sıra üniversitelere söz verilen faaliyet desteğindeki artışın yaklaşık 9 milyon avro azalacağını söyledi. Valk, rakamları yanıltıcı bulduklarını ve gerçek ek kaynağın 3 milyon avronun biraz üzerinde olduğunu aktardı.

Artan nüfus ve sınırlı kaynak

Valk, "Bu 13 milyon avro bir göz boyama. Önümüzdeki üç yıl boyunca lise mezunu sayısı gerçekten sıçrama gösterecek. Lise mezunlarına 'bir kenara çekilin, beş yıl bekleyin sonra üniversiteye gelin' diyemeyiz," dedi. Tartu Üniversitesi'nde 2027'de öğrenci sayısının ek kaynakla artırılabileceğini, ancak sonrasının belirsiz olduğunu ekledi.

Öğrencilerin yalnızca bir yıl değil, bölüme bağlı olarak üç, beş hatta altı yıl eğitim gördüğünü vurgulayan Valk, bu durumun maliyetleri daha da artırdığını belirtti. Eğitim Bakanlığı ise ayrılan miktarın tüm ihtiyaçları karşılamaya yeterli olduğu görüşünde.

Bakanlık Yükseköğretim Kıdemli Danışmanı Margus Haidak, söz konusu bütçenin öğrencilerin en az üç yıl, tıp gibi alanlarda ise altı yıl okuduğu göz önünde bulundurularak hesaplandığını söyledi. Ancak faaliyet desteğindeki azalmanın kaçınılmaz olduğunu, son dört yılda devletin ciddi kesintiler yaptığını, yükseköğretim desteğini artırmayı başardıklarını, şimdi ise toplumla dayanışma adına bu kesintinin kabul edilmesi gerektiğini ifade etti.

2035 hedefi zor görünüyor

Estonya'nın hedefi 2035'e kadar 25-34 yaş aralığındaki yetişkinlerin yaklaşık yarısının yükseköğrenim mezunu olması. Tallinn Teknoloji Üniversitesi Rektörü Tiit Land, mevcut finansman modeliyle bu hedefe ulaşmanın gerçekçi olmadığını savundu. Land, "Şu an bu oran yüzde 41. Mevcut finansman modeliyle gerçekçi değil, bu da finansman modelini baştan tartışmamız gerektiği anlamına geliyor. Teknoloji Üniversitesi olarak ücret alınabilecek yüksek lisans programlarımız var," dedi.

Kaynağın üniversiteler arasında nasıl dağıtılacağı ve hangi bölümlerin destek alacağı kasım ayında netleşecek. Haidak, önceliğin iş gücü açığının en yüksek olduğu alanlara verileceğini, ancak gençlerin bu alanlar dışındaki bölümlere de ilgi gösterdiğini ve ek kaynağın bir kısmının oralara da ayrılacağını söyledi.