Estonya'da savunma bakanının istifası isteniyor

Estonya'da Ulusal Denetim Ofisi'nin (National Audit Office) savunma sektöründeki mali yönetimde ciddi sorunlar tespit etmesinin ardından Savunma Bakanı Hanno Pevkur'a (Reform Partisi) yönelik istifa baskısı artıyor. Muhalefet ve koalisyon parti temsilcileri Pevkur'u istifaya çağırırken, Başbakan Kristen Michal da acil toplantı kararı aldı.

Muhalefet ve koalisyondan istifa çağrıları

Sosyal Demokrat Parti milletvekili (Riigikogu üyesi) Raimond Kaljulaid, Pevkur'un çalışkan bir bakan olduğunu ve Ukrayna'yı güçlü şekilde desteklediğini ancak gönüllü olarak istifa etmeyi değerlendirmesi gerektiğini söyledi. Kaljulaid, "Hanno bugün bana fikrimi sorarsa, savunma bakanı olarak en kısa sürede ve kendi inisiyatifiyle istifa etmeyi ciddi şekilde düşünmesini tavsiye ederim" dedi. Ulusal Denetim Ofisi'nin tekrarlayan eleştirileri, tedarik ve avans ödemelerindeki karışıklık ve ceza soruşturmasının çok fazla olduğunu belirten Kaljulaid, Başbakan Kristen Michal'ın seçimlere kalan altı ay için savunma bakanlığına itibarı tartışmasız, partiler üstü bir savunma uzmanı ataması gerektiğini ifade etti.

Sosyal Demokrat Parti lideri Lauri Läänemets de Pevkur'a istifa çağrısında bulundu. Bakanlıkta tespit edilen büyük sorunların bir yıldır çözülmediğini vurgulayan Läänemets, "Ulusal savunmaya çok fazla para harcıyoruz ve tüm savunma sektörü bugün ateş altında. Hanno Pevkur, bir anlamda ulusal savunmaya olan güveni zedeleyen bir figür haline geldi" dedi. Läänemets, Pevkur'un gönüllü istifa etmemesi durumunda konunun Riigikogu'da gensoru (no-confidence) önergesine dönüşebileceğini söyledi. Isamaa lideri Urmas Reinsalu da Pevkur'un istifasını istedi.

Koalisyon ortağı Eesti 200'ün parlamento grubu başkanı Toomas Uibo ise medyada çıkan savunma tedariklerine ilişkin haberlerin doğru olması halinde Pevkur'un görevde kalmasını kendisinin de mümkün görmediğini söyledi. Uibo, "Estonya'da işler böyle yürümemeli ve yürüyemez. Umarım Reform Partisi hızlı karar alır ve sorumluluk üstlenir. Medyada yer alan gerçekler doğruysa, savunma bakanının görevine devam etmesini şahsen mümkün görmüyorum" diye konuştu.

Skandalın arka planı

Eleştiriler, Ulusal Denetim Ofisi'nin Savunma Bakanlığı'na bağlı kurumlarda devlet fonlarının ve varlıklarının kötüye kullanılması riskini artıran çok sayıda ciddi sorun tespit ettiği raporunun ardından geldi. Raporda, benzer sorunların bir yıl önce de dile getirildiği hatırlatıldı.

Eesti Ekspress gazetesi ayrıca Estonya'nın Ukrayna için top mermisi satın alma girişimi kapsamında Hindistanlı tedarikçilere 70 milyon avro avans ödediğini, ancak tedarikçilerin daha önce hiç top mermisi satmadığını yazdı. Söz verilen mühimmatın ulaşmadığı ve anlaşmazlığın mahkemeye taşındığı belirtildi. Savcılık (Prosecutor's Office - Prokuratuur) bu yıl ve geçen yıl Ulusal Denetim Ofisi denetimlerine konu olan olaylarla ilgili ceza soruşturması başlattı.

Başbakan Kristen Michal, perşembe sabahı erken saatlerde Bakanlar Kurulu toplantısı çağrısı yaptı. Toplantıya Denetim Genel Müdürü (Auditor General) Janar Holm'un savunma sektöründeki muhasebe usulsüzlüklerine ilişkin genel bir değerlendirme sunması bekleniyor. Michal ayrıca Savunma Bakanı Pevkur, Estonya Savunma Kuvvetleri Komutanı Andrus Merilo, Estonya Savunma Yatırımları Merkezi (RKIK) Genel Müdürü Elmar Vaher ve Savunma Bakanlığı Daimi Sekreteri Kaimo Kuusk'un sorunların çözümü için somut bir plan sunmasını beklediğini söyledi.