Estonya'da savunma bakanı değişiyor: Herem görevi kabul etti

Estonya Başbakanı Kristen Michal, eski Savunma Kuvvetleri Komutanı Martin Herem'e savunma bakanlığı teklif etti. Herem, çarşamba günü öğleden sonra ERR'ye yaptığı açıklamada teklifi kabul ettiğini ve savunma bakanı olarak göreve başlayacağını doğruladı.

Michal'e göre Herem'in adaylığını güçlü kılan unsur, hem deneyimi hem de Savunma Bakanlığı'nın idari alanında nelerin düzeltilmesi gerektiğine dair bilgisi. Başbakan, büyük olasılıkla yeni savunma bakanının Herem olacağını belirtti. Herem'in daha önce de Michal'dan özel olarak savunma bakanlığı teklifi aldığı biliniyordu.

Herem'in önceliği savunma bütçesi ve reformlar

Michal'in aktardığına göre Herem, savunma bütçesinin yüzde 5 seviyesinde kalmasını talep ediyor. "Onun mesajı, bu seviyenin Estonya devletinin savunulmasını, gelecekteki kabiliyetlerini güvence altına almak ve Rusya'dan gelen inandırıcı tehdidi püskürtmek için gereken düzey olduğu yönünde" diyen Michal, Herem'in Rusya tehdidinin gerçek olduğunu ve bununla ilgilenilmesi gerektiğini savunduğunu ekledi.

Başbakana göre Herem, çeşitli reformları hayata geçirebilmek için siyasi desteğe ihtiyaç duyuyor. Bu reformlar arasında savunma alanının düzenlenmesi de yer alıyor. "Orada var olan sorunların çözülmesi gerekiyor" diyen Michal, söz konusu düzenlemelerin kaçınılmaz olduğunu vurguladı.

Bakanlıkta kantsler görevden alınıyor

Herem teklifi reddetseydi Reform Partisi başka adaylar önerecekti. Michal'in alternatif isimler arasında Marko Mihkelson, Alar Laneman, Kalle Laanet, Eerik-Niiles Kross, Kristo Enn Vaga ve Mati Raidma'yı saydığı belirtildi.

Savunma Bakanlığı kantsleri (üst düzey idari görevli) Kaimo Kuuse'nin görevden alınmasının Herem için de önemli bir madde olup olmadığı sorusuna Michal, eski komutanın bakanlığa öncelikle alanı düzenlemek için gittiğini söyledi. "Bu anlamda Kuuse'nin mesajı dürüsttü; sorumluluğu üstlendiğini ilk söyleyen kişi o oldu. Hükümetin yarın onu görevden alması ve evde sözde temizliğe ya da düzenlemeye baştan başlanması bekleniyor" dedi.

Hâlâ savunma bakanı olan Hanno Pevkur, ERR'ye çarşamba günü kantsler Kaimo Kuuse'ye istifa teklifi götürdüğünü söyledi. Hükümetin bunu perşembe günü onaylaması bekleniyor.

Çarşamba günü ayrıca Reform Partisi'ne mensup Enerji ve Çevre Bakanı Andres Sutt'un bakanlık görevinden çekileceği ortaya çıktı. "İşler tamire gittiğine göre, şu anda bakanları değiştirmek de mantıklı" diyen Michal, yeni bakanı hem parti içinden hem de dışından arayacağını söyledi.

Sosyal Demokrat Parti Genel Başkanı Lauri Läänemets ise sosyal medyada yaptığı paylaşımda, yeni savunma bakanının atanma şeklini demokratik bir hukuk devletine uygun bulmadığını yazdı. Läänemets, Savunma Bakanlığı kantsleri Kuuse'nin görevden alınmasının Gürcistan tarzı, partizan çıkarlara dayalı bir hamle olduğunu savunarak bunun Macaristan'da Viktor Orban veya Polonya örneklerinde görüldüğünü ifade etti.

Läänemets ayrıca demokrasinin, partizan isteklerden ve çekişmelerden bağımsız, korunmuş profesyonel ve apolitik bir bürokrasi gerektirdiğini vurguladı. Kamu görevlilerinin siyasallaştırılmasını ve siyasi etki altına alınmasını önlemek için yasada belirli kurallar bulunduğunu hatırlatan Läänemets, "Vabariigi Valitsuse seadus"un (Estonya Hükümeti Yasası) bir bakanın görev süresinin sona ermesinin kantslerin görevden alınması için gerekçe olamayacağını açıkça belirttiğini söyledi. Kantslerin yalnızca nesnel nedenlerle görevden alınabileceğini belirten Läänemets, birini savunma bakanı yapma arzusunun nesnel bir neden sayılamayacağını kaydetti.

Läänemets, "Martin Herem'in Savunma Bakanlığı kantslerinin görevden alınması yönündeki talebi ve Reform Partisi'nin bunu yapması, bürokrasiye parti ve siyasetçinin yasadan ve tarafsız devlet aygıtından daha üstün olduğu ve ona uyulması gerektiği sinyalini veriyor. Bu, demokratik ve süreklilik arz eden bir devlet işleyişine son derece kötü etki ediyor" değerlendirmesinde bulundu.