Estonya'da partiler yeni AB siyasi reklam kurallarında zorlanıyor

Estonya'da seçimlere beş ay kalmışken partiler, bu yıl siyasi reklamlarını nasıl yasal şekilde yayınlayacaklarından hâlâ emin değil. Avrupa Birliği'nin fon şeffaflığını artırmayı amaçlayan yeni kuralı, partiler arasında kafa karışıklığına yol açtı ve bürokrasiyi artırdı.

Yeni düzenlemeye göre her siyasi reklamın kim tarafından sipariş edildiğini, hangi parayla finanse edildiğini ve kimin ödediğini belirtmesi gerekiyor. Partiler fon şeffaflığını artırma fikrini olumlu karşılıyor ancak uygulamadan memnun değil.

Parempoolsed yönetim kurulu üyesi Tõnis Kons, radyo reklamcılığını örnek verdi. On saniyelik bir reklamın ardından beş ila on saniyelik "bu ücretli bir reklamdır" açıklaması eklenmesi durumunda, bunun bir parti reklamı olduğunu her Estonyalının anlayacağını söyledi. Aynı durum televizyon reklamları için de geçerli.

Reform Partisi genel sekreteri Kristo Enn Vaga, televizyon reklamlarında durumun biraz daha belirsiz olduğunu belirtti. Reform Partisi'nin isimlerini, vaatlerini ve renklerini taşıyan bir televizyon reklamının hem sesli hem de görsel olarak siyasi reklam olduğunun ayrıca belirtilmesi gerektiğini ifade etti.

Dolaylı reklamlar belirsizlik yaratıyor

Reklam doğrudan olmadığında işler daha da karmaşıklaşıyor. Seçimlere beş ay kalmasına rağmen politikacılar hâlâ tüketiciyi koruma yetkililerine şu soruları soruyor: Şarkıcı Stig Rästa bir konserde seyirciye politikacı olduğunu bildirmek zorunda mı? Görüş yazılarında nasıl davranılmalı? Bir kalem veya el ilanı da bilgilendirme metniyle mi desteklenmeli?

Tüketiciyi Koruma ve Teknik Düzenleme Kurumu (TTJA) genel müdür yardımcısı Merike Koppel, "Bunların hepsini tek bir cümleyle açıklamak maalesef mümkün değil" dedi.

Koppel, bir politikacının kampanya döneminde kamusal alanda bir şey dağıtması ve bunun için bir hizmet sağlayıcı kullanmaması durumunda bunun iç faaliyet sayıldığını ve işaretlenmesine gerek olmadığını belirtti. Aynı durumun kalemler, el ilanları ve siyasi tanıtım ürünleri için de geçerli olduğunu ekledi.

Yetkili kurum kimseyi cezalandırmayı planlamasa da para cezaları yüksek, hata payı ise düşük.

Isamaa iletişim müdürü Viljar Voog, belirsizlik durumunda hem partilerin hem de reklam satıcılarının daha sonra yüksek ceza ödememek için en katı yorumu tercih ettiğini söyledi.

Açık hava reklamcılığına ilk başlayan parti olan Parempoolsed, tüketiciyi koruma kurumunun talimatı üzerine afişlerini bir kez değiştirmek zorunda kaldı.