Estonya'da mühimmat alımında sözleşme tartışması büyüyor

Estonya'nın eski Savunma Yatırımları Merkezi (RKIK) Direktörü Magnus-Valdemar Saar, Hindistan merkezli Datasel ile mühimmat alımı temasının Savunma Bakanı üzerinden kurulduğunu öne sürdü. Saar'ın bu iddiasını hem Savunma Bakanı Hanno Pevkur hem de görüşmede aracı olarak yer alan iş insanı reddetti.

Saar, çarşamba günü gazetecilerle bir araya geldi. RKIK'yı 2021'den 2024 yazına kadar yönettiği dönemde Estonya'nın "Ukrayna için Bir Milyon Mühimmat" girişimine öncülük ettiğini belirtti. Saar, kriz koşullarında Ukrayna'ya toplamda yaklaşık 500 milyon euro değerinde mühimmat teslim edildiğini söyledi.

Saar: Temas bakan üzerinden geldi

Saar, "Datasel'e aracılık eden kişi, RKIK direktörüne Savunma Bakanı Hanno Pevkur tarafından tanıtıldı. Elektronik kanallarla yapılan yazışmalar yeniden üretilebilir biçimde mevcut" dedi. Toplantıda, "Eric M." adını kullanan sözde aracıyla yaptığı mesajlaşmaları gösterdi.

Saar, tedarik sürecinin üç kanaldan gelen tekliflerle yürüdüğünü anlattı: RKIK'ın sözleşmeli ortakları, Savunma Bakanlığı yönetimi ve Ukrayna. Tüm tekliflerin teslim süreleri, ihracat kontrol koşulları ve olası risklerle birlikte bir tabloda toplandığını, yeterli bilgi toplandıktan sonra bakanın karar toplantısında sözleşmeye girme kararı alındığını belirtti. Bu toplantıların kayıt altına alındığını vurguladı.

Kararın ardından sözleşme koşullarının müzakere edildiğini, sözleşmenin imzalandığını ve ödemelerin yapıldığını söyledi. Teslimattan önce çoğunlukla görsel kalite kontrolü yapıldığını, teslim tutanağı düzenlendiğini ekledi. Saar, tüm temel tedarik belgelerinin kurallara uygun saklandığını, bugünkü belge tartışmasının denetim raporları gibi bazı ek malzemelerle ilgili olduğunu ifade etti.

Pevkur ve aracı iddiaları reddetti

Gazeteciler Saar'ın ardından Savunma Bakanı Pevkur'a ulaştı. Pevkur, gizemli "Eric M." olarak anılan Eric Malmstead ile doğrudan görüşmek istediğini söyledi. "Bugüne kadar Eric Malmstead ile hiçbir e-posta, mesaj veya telefon görüşmem olmadı" dedi.

Görüntülü görüşmeye Malmstead ve Datasel'e aracılık eden ABD merkezli Oculus Strategic Solutions şirketinin CEO'su Richard Goff katıldı. Goff, aracıların Hindistan merkezli Neco Defence Munitions ile 2022'de temasa geçtiğini, 2023'te ise Avrupa'ya mühimmat teslimatını kolaylaştırmak için İtalya'daki Datasel'i satın aldıklarını anlattı.

Malmstead, Estonya'nın silah alımı yaptığını duyunca temas kurmaya çalıştığını, savunma sektörünün genel adresine e-posta gönderdiğini ancak yanıt alamadığını söyledi. RKIK'ın o dönemki direktörü Saar'ın iletişim bilgilerine kamuya açık kaynaklardan ulaştığını belirtti. İlk görüşmenin 6 Aralık 2023 için planlandığını, RKIK'ın silahlanma kategori başkanı Ramil Lipp'in de yazışmalara dahil edildiğini kaydetti.

Goff, Datasel'in kendilerine danışmanlık için 1,8 milyon euro borcu olduğunu söyledi. Estonya'nın Ukrayna için mühimmat alımında 60 milyon euro peşin ödeme yaptığı, teslim edilen ürünlerin gereksinimleri karşılamadığı ve anlaşmazlığın mahkemeye taşındığı belirtildi.