Estonya'da kütüphane bütçe modeli değişmiyor, destek azalıyor

Estonya'da halk kütüphanelerine yayın alımı için ayrılan devlet desteği 2027 yılında azalıyor. Kültür Bakanlığı kütüphane danışmanı Ülle Talihärm'in ERR'e verdiği bilgiye göre destek miktarı geçen yılki 1,87 milyon eurodan 1,77 milyon euroya inecek. Desteğin dağıtım yöntemi ise aynı kalacak.

Talihärm, halk kütüphanelerine yayın alım desteğinin artırılmasının 2027 bütçe görüşmelerinde bakanlığın önceliklerinden biri olduğunu belirtti. Ancak desteğin 2027 için artmayacağını, bu nedenle dağıtım metodunda da değişiklik planlanmadığını söyledi. Azalmanın, devlet bütçesinin yıllara dağıtılan yüzde 10'luk kesintisiyle bağlantılı olduğunu ifade etti.

Tallinn ve Tartu'nun itirazı

Temmuz ayında ERR, Tartu Belediye Başkan Yardımcısı Ulla Preeden ile Tallinn Belediye Başkan Yardımcısı Monika Haukanõmm'un Kültür Bakanlığı'na başvurduğunu yazmıştı. İkili, halk kütüphanelerine eşit finansman sağlanmasını talep ediyordu.

Başvuruda, yayın alım desteğinin nüfusa göre hesaplandığı, ancak Tallinn ve Tartu'da ek bir katsayıyla azaltıldığı belirtiliyordu. Bu nedenle Tallinn ve Tartu sakinleri başına ayrılan devlet desteğinin, Viimsi, Sauе veya Saku gibi başkentin komşu yerel yönetimlerinden daha düşük olduğu ifade ediliyordu.

Bakanlığa göre 2027 için Tallinn ve Tartu'ya diğer yerel yönetimlere kıyasla ek bir kesinti yapılmadı. Destek dağıtımında hâlâ 2015'te belirlenen katsayılar kullanılıyor ve bu katsayılar yerel yönetimlerin destek payını öncekiyle aynı oranda tutuyor.

Metot değişebilir

Kültür Bakanlığı mevcut dağıtım metodunu değişmez görmüyor. Talihärm, devlet bütçesinde yayın desteği miktarı artarsa metodu güncellemenin mümkün ve planlı olduğunu, nüfusun yanı sıra yerel yönetimlerin daha güncel gelir tabanı ve kârlılık göstergelerinin de dikkate alınabileceğini söyledi.

Belediye başkan yardımcıları, Tallinn ve Tartu'nun dil açısından en çeşitli yerel yönetimler arasında olduğunu, bu nedenle halk kütüphanelerinin çok dilli ve çok kültürlü koleksiyon sağlamakla yükümlü olduğunu vurguladı. Ayrıca istihdam yapısı nedeniyle bu iki kentin kütüphanelerinin çevre illerden de önemli ölçüde kullanıcı çektiği belirtildi.

Talihärm, halk kütüphanesinin bir yerel yönetim kurumu olduğunu ve koleksiyonların düzenli tedarikinden öncelikle yerel yönetimin sorumlu olduğunu kaydetti. Sınırlı bütçe koşullarında koleksiyon oluştururken okuyucuların gerçek ihtiyaç ve taleplerinin esas alınması gerektiğini, örneğin yayın sayısının azaltılıp daha çok talep gören eserlerin nüshalarının artırılabileceğini ekledi.