Estonya'da küçük partiler seçim için kefalet parasıyla boğuşuyor

Estonya'da mart ayında yapılacak Riigikogu (Estonya Meclisi) seçimlerine parlamento dışındaki küçük partiler de katılmak istiyor. Ancak adaylarını kaydettirmek için ödemeleri gereken kefalet tutarı, bu partilerin karşısındaki en büyük mali engel olarak öne çıkıyor.

2024'te eski EKRE üyeleri tarafından kurulan Estonya Milliyetçileri ve Muhafazakârları (EERK) partisinin yönetim kurulu, birkaç hafta önce oybirliğiyle mart seçimlerine kendi listesiyle katılma kararı aldı. Parti başkanı Rein Suurkask, tüm seçim bölgelerinde liste çıkaracaklarını söyledi. Suurkask, "Hedef yüzde 5'lik seçim barajını aşmak. Bu bizim için çok önemli ve daha azıyla yetinmeyeceğiz" dedi. Listelerin hazırlanması sürerken kampanya çalışmaları da planlanıyor. Suurkask, programlarının partinin devletin halk için var olduğu yönündeki temel ilkesinden hareket edeceğini belirtti.

Estonya Yeşilleri partisi de seçimlere kesin olarak katılacak. Partinin eş başkanı Rasmus Lahtvee, "Bir siyasi parti için seçimlere katılmak, manda kazanmak ve dünya görüşü doğrultusunda kararlar almak en önemli hedeftir" ifadelerini kullandı.

Kefalet tutarı 120 bin euroyu bulabilir

Lahtvee, aday kaydı için ödenmesi gereken kefalet tutarını ciddi bir zorluk olarak tanımladı. Estonya'da kefalet, her aday için bir asgari ücret tutarında. Lahtvee'nin ilk hesaplamalarına göre tam liste çıkarmaları durumunda partinin ödemesi gereken toplam tutar 120 bin euroyu bulabilir. Devlet tarafından finanse edilmeyen bir partinin bu parayı kendi kaynaklarından karşılaması ve seçilememesi halinde parayı kaybedeceğini vurgulayan Lahtvee, Avrupa Parlamentosu seçimlerinde Yeşiller'in mahkemeye gittiğini ve ilk hukuki korumayı aldıklarını hatırlattı. Avrupa'dan henüz nihai karar çıkmadığını ancak Avrupa Komisyonu'nun bu seçim özelinde kefaleti açıkça yüksek bulduğunu aktardı.

Estonya Ulusal Liberalleri-Özgür Parti de kısa süre önce kefalet konusunda Estonya Adalet Şansölyeliğine (õiguskantsler) başvurdu. Parti başkanı Märt Meesak, siyasi rekabetin daha açık olması gerektiğini söyledi. Meesak, "Şaka bir yana, dolabından para veren zengin bir kayınvalide ya da Amerika'da zengin bir amca yoksa bu iş gerçekten zor. Estonya demokrasisi için bunun ciddi bir sorun olduğunu düşünüyorum. Çünkü şu an adayların ciddiyeti değil, cüzdanlarının kalınlığı kontrol ediliyor ve bu demokrasiye fayda sağlamıyor" dedi. Meesak, partinin son dönemde daha aktif hale geldiğini ancak seçimlere katılım konusunda nihai kararı yönetim kurulunun muhtemelen kasım ayında vereceğini ekledi. O tarihe kadar Adalet Şansölyeliğinin kefaletle ilgili yanıtının da gelmiş olabileceğini belirtti.

Geçen sonbaharda Plaan B'nin de parti olarak Riigikogu seçimlerine katılabileceği konuşuluyordu ancak bu plan şu an için suya düştü. Plaan B'nin Narva temsilcisi Urbo Vaarmann, partinin kendi listesiyle seçimlere katılmayacağını açıkladı. Vaarmann, üyelerin kişisel kararlarıyla bağımsız aday veya başka bir partinin listesinden yarışabileceğini söyledi. Vaarmann ayrıca partilerin aşırı gücüne karşı çıkmak istediklerini ve Plaan B'nin parti sisteminin gözden geçirilmesini desteklediğini ifade etti.