Estonya'da iş uyuşmazlıkları için ayrı iş mahkemesi tartışması

Estonya Ekonomi ve İletişim Bakanlığı, iş uyuşmazlıklarının çözüldüğü İş Uyuşmazlığı Komisyonu'nun (töövaidluskomisjon) daha verimli çalışmasını sağlayacak değişiklikler hazırlıyor. Sendikalar ise ülkede ayrı bir iş mahkemesi kurulmasını istiyor.

Mahkemeye gitmek istemeyen çalışanlar ya da işverenler, iş uyuşmazlıklarında öncelikle bu komisyona başvurabiliyor. Geçen yıl komisyona yaklaşık 2.500 başvuru yapıldı. Başvuruların en yaygın nedeni, işverenin anlaşılan ücreti ödememesiydi.

Komisyonun çalışmasının mümkün olduğunca verimli olması gerekiyor; ancak bakanlık her durumda bunun böyle olmadığını kabul ediyor. Son yıllarda ortaya çıkan eksiklikler ve darboğazların giderilmesi hedefleniyor.

Bakanlık: bazı iş durumları yeterince düzenlenmemiş

Bakanlığın çalışma ilişkileri ve çalışma ortamı danışmanı Liis Tõnismaa, pek çok iş durumunun şu anda yeterince düzenlenmediğini söyledi. Tõnismaa'ya göre komisyon başkanları sık sık doğru mu davrandıklarını ya da o durumda nasıl hareket etmeleri gerektiğini bilmedikleri bir konumda kalıyor ve süreç bu yüzden uzayabiliyor.

İşlemler özellikle işveren ya da çalışanın geçerli bir mazereti olmadan duruşmaya katılmaması veya taleplere yanıt vermemesi durumunda uzuyor. Bakanlık, tarafların zamanını korumak için komisyonlara gerekçeli hallerde gıyaben karar verme yetkisi tanımak istiyor.

Tõnismaa, mevcut durumda tüm işlem adımlarının baştan sona tamamlanması gerektiğini belirterek, karşı taraf yanıt vermese bile yanıt vermesinin beklendiğini, bunun çok zaman aldığını ve komisyonun bu sürede başka bir şey yapamadığını ifade etti.

Sendikalar: gıyaben karar olumlu ama yeterli değil

Estonya Sendikalar Merkez Birliği, gıyaben karar verilmesi imkânını destekliyor. Birlik avukatı Nelli Loomets, sorunlarıyla komisyona başvuranların büyük çoğunluğunun çalışanlar olduğunu belirtti.

Loomets somut bir örnek verdi: Bir çalışan komisyona başvuruda bulunmuş, işveren duruşmadan haberdar olmasına ve kendisine tüm bilgiler iletilmesine rağmen duruşmaya katılmamıştı. Böyle bir durumda çalışanın kararı daha hızlı alması ve icra memuruna daha çabuk gitmesi mümkün olacak.

Ancak sendikalar aslında Estonya'da ayrı bir iş mahkemesi kurulmasını tercih ediyor. Onlara göre bu sayede benzer uyuşmazlıklar çok daha hızlı çözülebilir.

Loomets, bağımsız bir iş mahkemesi olması halinde iş mahkemesi kararının doğrudan mahkeme kararı sayılacağını açıkladı. Şu anda iş uyuşmazlığı komisyonunun kararı mahkemeye taşındığında süreç baştan başlıyor. Bu nedenle uyuşmazlık çözümünde dört aşama bulunuyor: iş uyuşmazlığı komisyonu, ilk derece mahkemesi, bölge mahkemesi ve Yüksek Mahkeme. İş mahkemesi kararı olması halinde ise doğrudan bölge mahkemesi ve Yüksek Mahkeme aşamasına geçilecek ve böylece üç yargı aşaması kalacak.

ERR, Estonya İşverenler Merkez Birliği'nden yorum alamadı; ancak birlik, bakanlığın iş uyuşmazlıklarının çözümüne ilişkin planının doğru yönde ilerlediği görüşünde olduğunu belirtti.