Estonya'da görme engelliler spor için gönüllü arıyor

Estonya'da görme engelli kişiler, spor yapabilmek için kendilerine eşlik edecek gönüllü rehberler arıyor. Jooksusilmad adlı topluluk, görme sorunu yaşayan bireyleri aktif bir yaşam sürmek isteyenlerle ve onlara refakat etmeye hazır gönüllülerle bir araya getiriyor.

Topluluğun bisiklet grubu organizatörü Maaria-Liis Orgmets, kuruluşun kendisini "Koşan Gözler" olarak tanımladığını belirtti. Orgmets, refakatçi olmak isteyenlerin Facebook üzerinden kendilerine ulaşabileceğini söyledi. İlgilenen kişinin hangi spor dalıyla ilgilendiğini belirtmesi yeterli; grup yöneticisi daha sonra ona refakat edilecek kişinin iletişim bilgilerini veriyor.

Topluluk yalnızca bisiklet için değil, birlikte koşu, yürüyüş ve hatta spor salonu antrenmanları için de gönüllü arıyor. Görme engelli sporcu Yulia Kabanova, spor salonunda refakatçilere özellikle ihtiyaç duyulduğunu anlattı. Kabanova'ya göre bilinmeyen bir yerde yön bulmak çok zor; hangi spor aletinin boş olduğu anlaşılmıyor ve koşu bantlarının kumandaları çoğu zaman dokunmatik olduğu için yardım gerekiyor. Kabanova, yalnız kalındığında büyük stres yaşandığını ve bir şeyi kırma korkusuyla kişinin zamanla spordan tamamen vazgeçebildiğini söyledi.

Tandem bisiklet tutkusu ve refakatçilerin rolü

Kabanova, iki (bazen daha fazla) kişinin ortak bir aktarma sistemiyle pedal çevirdiği tandem bisikletle okul yıllarında tanıştı. O dönem görme engelliler okulunda çok eski bir tandem bulunduğunu, bir kez denedikten sonra eve gidip ailesine sürekli yeniden bisiklete binmek istediğini anlattığını aktardı. Bir süre sonra bisiklet kapısının önünde belirmiş; Kabanova bugün hâlâ o eski bisiklete binmeyi çok sevdiğini ve her gün sürebilse mutlu olacağını söylüyor.

Ancak Kabanova yalnızca pilot bulabildiğinde bisiklete binebiliyor. Büyük oğluyla sürebildiğini, fakat oğlunun da tek başına bisiklete binmek istediğini belirtiyor. Antrenman yapmak istediğini ancak tandem sürebileceği çok az kişi olduğunu dile getiriyor. İşe ya da markete bisikletle gitmenin harika olacağını da sözlerine ekliyor. Yurt dışında da kısa süre bisiklet sürdüklerini, büyük oğluyla bir kez kiralık bisiklet almaya cesaret ettiklerini anlatıyor.

Refakatçi Marko Kivimäe, tandem bisikleti kullanmanın normal bisikletten daha zor olduğunu belirtti. Bisikletin daha uzun, daha ağır ve daha yavaş olduğunu; hızlı fren yapmanın kolay olmadığını söyledi. Kivimäe'ye göre en zor kısım sinyalizasyonun olmadığı kavşaklar: arabanın nereden çıkabileceği bilinmediğinde çok dikkatli olunması gerekiyor.

Kabanova refakatçilerin çok kibar olduğunu, nerede tümsek bulunduğunu ve nereye dönüleceğini her zaman söylediklerini ifade etti. Yorgunluk halinde iki kişinin de bedeniyle çalışması gerektiğini, bunun işi kolaylaştırdığını aktardı. Kabanova zaman zaman, özellikle bisiklet aşırı hızlanınca korktuğunu da kabul etti. İki kez Tartu bisiklet yarışına katıldığını, yarışın başında biraz korktuğunu, sonunda ise yorulduğu için artık korkmadığını anlattı.

Kabanova, zaten çevresindekilere tamamen güvenmek zorunda olduğunu söyledi: karşıdan karşıya geçerken de otobüsten inerken de başkalarına güveniyor. Şehirdeki hareketlilikle ilgili soruya ise en büyük sorunun scooter'lar olduğu yanıtını verdi. Kabanova'ya göre scooter'lar her yerde; iyi refakatçileri olduğu için bisikletten düşmediğini, ancak beyaz bastonuyla yürürken birçok kez scooter'a çarptığını belirtti.