Estonya'da doğum oranı düşerken aile yardımı tartışması büyüyor

Estonya'da 2025 yılında 9.240 çocuk dünyaya geldi ve bu rakam ülke tarihinin en düşük doğum sayısı olarak kayda geçti. Üçüncü kez baba olan Madis Ligema, ETV'ye yaptığı açıklamada paranın insanları çocuk yapmaya tek başına motive etmediğini, ancak daha cömert yardımların doğum sayısını artırabileceğini söyledi.

Ligema, özellikle ilk çocuk için verilen yardımın çok yüksek tutulması gerektiğini savundu: "İnsanları ilk çocuğa teşvik etmek için ilk çocuk yardımı çok cömert olmalı. Çünkü ilk çocuk olduktan sonra ikinci, üçüncü ve belki dördüncü gelir."

Üçüncü çocuk ve yaşam düzenindeki değişim

Ekonomist ve Aile Vakfı denetim kurulu üyesi Raul Eamets ise üçüncü çocuk sahibi ailelerin desteklenmesinin ayrı bir önem taşıdığını vurguladı. Eamets'e göre üçüncü çocuk planlandığında ailelerin yaşam düzeni niteliksel olarak değişiyor; ek bir oda ya da daha büyük bir araç gerekebiliyor, çünkü her otomobile üç çocuk koltuğu sığmıyor. Eamets, Estonya'daki çocukların yarısının üç veya daha fazla çocuklu ailelerde yaşadığını belirtti.

Eamets, doğum oranını artırmanın bir yolu olarak evde kalan ebeveynlere ebeveynlik yardımının genişletilmesini önerdi. Heido Vitsur ve Indrek Neivelt'in önerisine atıfta bulunan Eamets, tam zamanlı çocuk yetiştirmeye karar veren bir ebeveyne Estonya medyan ücretinin ödenmesini, çocuk başına 500 avro, üç çocuk için 1.500 avro verilmesini makul bulduğunu ifade etti.

Bütçeden sabit pay ve istikrar çağrısı

Avrupa Parlamentosu üyesi Jana Toom (Merkez Parti), Estonya'nın çocuklu aileleri desteklemeyi ulusal öncelik haline getirmesi ve bütçeden sabit bir pay ayırması gerektiğini söyledi. Beş çocuk annesi olan Toom, çocuk yardımlarının utanç verici derecede düşük olduğunu, göreli ve mutlak yoksulluk içinde yaşayan çocukların oranının son derece yüksek olduğunu belirtti. Toom, savunmada olduğu gibi GSYH'nin belirli bir yüzdesinin çocuk odaklı ulusal politikaya ayrılması gerektiğini savundu.

"Pere ja Kodu" dergisinin genel yayın yönetmeni Elin Järvsaar ise ebeveynler için yardımlardaki istikrarın tutardan daha önemli olduğunu vurguladı. Dört çocuk annesi Järvsaar, son yıllarda aile yardımları sisteminde çok sayıda değişiklik yapıldığını, kuralların sürekli değiştiğini ve bunun güven duygusu vermediğini söyledi. Järvsaar, sistemin çok karmaşık hale geldiğini ve 18 yıl boyunca destek alacağından emin olamadığını dile getirdi.

Raul Eamets de demografik sorunun ulusal savunmadaki gibi uzun vadeli bir anlaşma gerektirdiğini belirtti. Aile politikasının güvenlik kadar önemli olduğunu, partiler arası ve toplumsal bir uzlaşıya ihtiyaç duyulduğunu ifade eden Eamets, bir koalisyonun yardımları artırıp bir sonrakinin düşürmesinin kadınların risk almasını zorlaştırdığını söyledi. Eamets, bu yıl doğum sayısının 9.000'in altına düşebileceğini öngördü.