Estonya'da cumhurbaşkanlığı süreci: Madise'nin seçilmesi bekleniyor

Estonya'da cumhurbaşkanlığı seçim süreci büyük ölçüde tamamlandı. Riigikogu'da (parlamento) 75 milletvekilinin desteğiyle tek aday olarak gösterilen Adalet Şansölyesi Ülle Madise'nin, önümüzdeki hafta yapılacak oylamada cumhurbaşkanı seçilmesine kesin gözüyle bakılıyor.

Siyasi analist Martin Mölder, Vikerraadio'daki günlük yorumunda süreci değerlendirdi. Mölder, sürpriz beklemediğini ancak siyasette her şey resmileşene kadar kesin konuşulamayacağını belirtti. Süreçte bazı adımların mantıklı olduğunu, bazılarının ise anlaşılmaz kaldığını ifade etti.

Partilerin tutumu ve adaylar

Muhafazakar Halk Partisi (EKRE), mayıs ayı başında Mart Helme'yi aday göstereceğini açıklamış ancak yeterli milletvekili desteği bulamadığı için sürece dahil olamamıştı. Reform Partisi ise süreci sakin ve acele etmeden yönetti.

Yaz aylarında kendi adaylığını ortaya atan isimlerden biri olan Riho Ühtegi, ağustos başında sağlık gerekçesiyle yarıştan çekildi. Ühtegi, muhafazakar seçmenler üzerinde etkili olabilecek bir isim olarak görülüyordu. Onun çekilmesinin ardından üniversite rektörleri, Tallinn Teknoloji Üniversitesi Rektörü Tiit Land'ı aday olarak önerdi. Land, ilk kez Reform Partisi kurucu üyesi Neinar Seli tarafından temmuz ortasında gündeme getirilmişti.

Adalet Şansölyesi Ülle Madise ise yeterli desteğin sağlanması halinde aday olabileceğini sinyali verdi. Hükümet ortakları ve Sosyal Demokrat Parti'nin desteğini arkasına alan Madise, 17 Ağustos'ta resmen adaylığını açıkladı.

Kamuoyu desteği

Delfi tarafından yaptırılan ankete göre, görüş belirten seçmenlerin yüzde 32'si Madise'yi destekliyor. Diğer aday adaylarına destek çok daha düşük. Ankete göre, Madise'nin yanında Tiit Land'ın yer alması, muhafazakar milletvekillerinin Madise'yi daha kabul edilebilir bulmasına yol açtı. Eğer Ühtegi yarışta olsaydı durumun farklı olabileceği yorumu yapılıyor.

Kamuoyu yoklamaları, Estonya vatandaşlarının yüzde 70'inin cumhurbaşkanının doğrudan halk tarafından seçilmesini istediğini gösteriyor. Aynı zamanda seçmenlerin yüzde 59'u mevcut süreçten memnun değil. Bu memnuniyetsizlik, kararların parti içi görüşmelerde alınmasına ve sürecin şeffaf olmamasına bağlanıyor.

Ancak Mölder'e göre, süreç paradoksal olarak halkın tercihleriyle uyumlu bir sonuç üretti. 20 Ağustos itibarıyla Madise'nin cumhurbaşkanı olmasını destekleyenlerin oranı yüzde 43, karşı çıkanların oranı ise yüzde 36. Reform Partisi ve Sosyal Demokrat seçmenlerin büyük çoğunluğu Madise'yi desteklerken, Keskerakond ve EKRE seçmenlerinin çoğunluğu karşı çıkıyor. Mölder, doğrudan seçim yapılsaydı da sonucun Madise lehine olacağını savunuyor.