Estonya'da adalet şansölyesi: Cumhurbaşkanlığı için koşulsuz değilim

Adalet Şansölyesi Ülle Madise, Estonya meclisinden yeterli genişlikte destek alması halinde cumhurbaşkanlığına aday olmaya hazır olduğunu, ancak bu görevi aktif biçimde istemediğini ve siyasi tarafsızlığını sürdürmeyi amaçladığını söyledi. ERR'ye açıklamalarda bulunan Madise, şu ana kadar aday göstermediğini, kimsenin kendisini aday göstermesini istemediğini ve siyasi partilerle herhangi bir anlaşma yapmadığını belirtti.

Ancak yeterli sayıda milletvekilinin kendisini tarafsız ve deneyimli, devletin başı olabilecek bir aday olarak görmesi durumunda adaylığı kabul etmenin sorumluluk gerektirdiğini ifade etti. Madise “Milletvekilleri, cumhurbaşkanı adayı olarak önerilmeyi kabul edip etmeyeceğimi sorarsa, bu öneriye büyük saygıyla yaklaşır ve kabul ederim” dedi.

Tarafsız kalma kriteri

Madise, yeterli destek için sayısal bir eşik vermekten kaçındı. Estonya yasalarına göre bir cumhurbaşkanı adayının mecliste en az 21 milletvekilinin desteğiyle gösterilebileceğini hatırlatan Madise, yalnızca asgari desteği almanın, aradığı geniş tabanlı desteği göstermeyeceğini belirtti. “Bu bir oy sayısı meselesi değil. Benim tek şartım, tarafsız bir imaja sahip olmak çünkü özünde ve uygulamada tarafsızım” dedi.

Madise, adaylığın, milletvekillerinin onu belirli bir parti ya da siyasi kanadın adayı olarak değil, tarafsız bir figür olarak kabul etmeye hazır olduklarını göstermesi gerektiğini söyledi. Bununla birlikte tüm partilerden destek istemeyeceğini ve milletvekillerine nasıl oy kullanacakları konusunda talimat vermeyeceğini ifade etti.

Milletin, kendisini desteklemek için imza toplamaya başlaması durumunda, aday olmadan önce meclis gruplarıyla görüşebileceğini de belirten Madise, bu görüşmelerin tarafsızlığını zedelemeden yapılabileceğini ve partilere vaatlerde bulunamayacağını ya da siyasi anlaşmalara giremeyeceğini vurguladı.

İstifa söz konusu değil

Bir soru üzerine, cumhurbaşkanlığı kampanyası için adalet şansölyeliğinden istifa etmeyeceğini söyleyen Madise, görevinden ayrılması için maddi ya da hukuki bir neden bulunmadığını belirtti. Anayasanın, cumhurbaşkanlığına seçilmesi ve yemin etmesi durumunda görevdeki adalet şansölyesinin görev süresinin sona ermesini öngördüğünü hatırlattı. Madise “Yeni bir görev için mevcut görevimden ayrılmaya çalışmıyorum. Kendimi aday göstermedim, kimseye aday göstermesini sormadım ve aday gösterilmesine onay vermedim” diye konuştu.

Madise, adı cumhurbaşkanlığıyla anılan Talinn Teknoloji Üniversitesi Rektörü Tiit Land'ı rakip olarak görmediğini de söyledi. “Ben kendimi aday göstermedim ve bu görevi kazanmak için mücadele etmiyorum, bu yüzden konuya hiç öyle bakmıyorum” dedi.

Madise, cumhurbaşkanlığının taleplerini bilmesine rağmen bu görevi kendi başına çekici bulmadığını vurguladı. “Bu görevi iyi yapmak, adalet şansölyesi olarak hizmet vermek kadar zor. Her şeyden önce ülkeye hizmet etmenin son derece yorucu bir yolu” dedi.