Estonya Ulusal Operası'nda Verdi'nin Othello operası sahnelendi

Estonya Ulusal Operası (Rahvusooper Estonia), 25 Eylül Cuma günü Giuseppe Verdi'nin Othello operasının prömiyerini sahneledi. Fransız rejisör Vincent Boussard'ın yönettiği yapım, tiyatronun 120. yıl sezonunu açıyor.

Boussard, Verdi'nin eserine büyük saygı duyduğunu belirterek "Verdi'nin amacına son derece sadık kalmaya çalışıyorum, ancak günümüz seyircisinin beklentilerini de göz önünde bulunduruyorum. Bu öyle şaşırtıcı bir eser ki, onu sahneleme fırsatını geri çevirmek mümkün değil" dedi.

Boussard, Estonya Ulusal Operası ile ilk kez çalışıyor. Othello ise bu sahnede nispeten sık görülen bir konuk: Son 100 yılda Verdi'nin operası burada üç kez sahnelendi — 1929, 1963 ve 2005 yıllarında. 2011'de ise dünyaca ünlü Litvanyalı rejisör Eimuntas Nekrošius, konuk gösterim kapsamında Estonya Ulusal Operası'nda kendi Othello versiyonunu sundu.

Rejisör güncel temaları sahneye taşıdı

Çoğu kişi için opera, çağdaş bağlamdan bağımsız yüksek bir sanat dalı olsa da Boussard için durum farklı. Rejisör, Othello'da ırkçılık, aile içi şiddet ve sahte haber temalarını gördü; ancak Shakespeare'in tragedyasını toplumsal bir drama dönüştürme cazibesine kapılmadı.

Boussard, "Othello çok güçlü bir adam, geleneksel düzene sahip bir toplumun simgesi. Kendisine sahte bir haber iletildikten sonra hayatı paramparça oluyor. Bu tür haberlerin tehlikesi, sarsılmaz görünen şeyleri yok etmeleridir. Ve gerçekte ne kadar kırılgan olduklarını keşfediyorsunuz. Bu bugünle yankılanıyor. Burada kıskançlık da var, ama eser kıskançlıkla ilgili değil. Irkçılık da var, ama opera ırkçılıkla ilgili de değil" diye konuştu.

Sanatçılar, rejisörün titiz çalışmasını ve ayrıntılara gösterdiği özeni övdü. Desdemona rolünü seslendiren Kadri Raalik, "Bu rejisör tek kelimeyle muhteşem, muazzam deneyimi var. Çok enerjik, birçok şey gösteriyor, açıklıyor ve inanılmaz enerjisiyle gerçekten motive ediyor. Çok pozitif biri. Bu süreçte kilit isim o. Çalışma çok yoğundu: Pazartesi'den Pazar'a, sabahtan akşama kadar provalar yaptık" dedi.

Koro sanatçısı Tiit Kaljund ise "Öncelikle uzun zamandır Verdi prömiyeri yapmamıştık, Verdi söylemek ise bambaşka bir şey. Çalışma çok düzenliydi çünkü bu rejisör ne istediğini ve korodan ne beklediğini tam olarak biliyor. Hayatta doğru yerde olduğumu hissediyorum. Bu benim en sevdiğim iş" ifadelerini kullandı.

Othello'da bale sanatçıları da yer alıyor. Kırık kanatlı dokunaklı bir melek figürü özellikle dikkat çekiyor. Bu gizemli karakterin sahnede neden göründüğüne her seyircinin kendisi karar vermesi gerekiyor. Bale sanatçısı Seili Loorits-Kämbre, "Aslında iyilik ister gibi görünüyor, bazı durumları kurtarıyor, ama sonunda bir hançer veriyor. Bu da bir ölçüde kurtuluş" dedi.

Opera, dramatik tiyatro kadar derin bir rol çalışması gerektiriyor. Sanatçı sadece vokal partisini seslendirmekle kalmayıp karakterinin yapısını da ortaya koymalı. Raalik, "Hepimiz Desdemona'ya biraz daha benzeyebilsek daha iyi olurduk. O çok içten, sonuna kadar kocasına inanıyor, aşka ve dürüstlüğe inanıyor. Bu da onun ölümüne neden oluyor. Finalde oldukça saf olduğu için ölüyor, ama bunda özel bir saflık ve güzellik var" diye konuştu.

Yunan sanatçı Dimitris Paksoglou, Othello rolünü üç kez seslendirdi — ikisi ülkesinde, biri Hırvatistan'da. Dördüncüsü olan Tallinn yapımını en iyisi olarak nitelendiriyor: "Othello rolü çok katmanlı. Güçlü, otoriter, sadık bir insan ve yanında güvenebileceği, bel bağlayabileceği insanların olması onun için önemli. Tek kırılgan noktası Desdemona ile ilişkisi. Bu yapımda Othello'nun bu yönünü göstermem gerekiyor."

Rejisör daha çok dezenformasyonun sonuçlarıyla ilgilenirken, sanatçı Othello'nun içsel yaşantılarına odaklanıyor. Paksoglou, "Bu insanın Iago'dan bilgi alarak adım adım nasıl değiştiğini izliyoruz. Adım adım bu küçük değişimleri görüyoruz" dedi.

Verdi'nin Othello'sunun ne seyircileri ne de sanatçıları asla sıkmayacak bir eser olduğu kesin.