Estonya tiyatrosunda İngerya kökenli ailelerin hikayesi sahnelendi

Estonyalı yönetmen Merle Karusoo'nun "Kes ma olen" (Ben kimim?) projesinin yeni bölümü "Kui juuri raiutakse..." (Kökler kesildiğinde...) perşembe günü ilk kez sahnelendi. Yapım, İngerya kökenli Estonyalı tiyatro sanatçılarının aile hikayelerini izleyiciyle buluşturuyor.

Karusoo, proje sürecinde Estonya'da tahmin edilenden çok daha fazla İngeryalının yaşadığını fark ettiğini söyledi. Yönetmen, proje kapsamında bugüne kadar tanıdığı bazı kişilerin aslında İngerya kökenli olduğunu öğrendiğini belirtti.

Sahneye taşınan aile hikayeleri

Gösterimde Elmo Nüganen, Saara Nüganen, Aare Toikka, Ester Kuntu, Ringo Ramul, Laine Mägi, Jaan Tristan Kolberg, Aleksander Kuchmezov Iganus ve Uku Suislep rol alıyor. Oyunculari kendi soylarını ve aile geçmişlerini bizzat araştırdı.

Karusoo'ya göre oyuncular bu süreçte ailelerine daha önce soramadıkları soruları yöneltti. Yönetmen, geçmişte bu sorulara yanıt verecek hazırlıkta olmayan aile bireylerinin artık konuşmaya daha açık olduğunu ifade etti.

Yapım iki bölümden oluşuyor. İlk bölümde İngeryalıların bugünkü kuzeybatı Rusya topraklarındaki tarihi ele alınıyor: Çarlık yönetimi öncesi dönem, Büyük Kuzey Savaşı sırasında bölgenin çarlık egemenliğine girmesi ve ardından yaşanan yerinden edilme, sürgün ve nüfus hareketleri. İkinci bölümde ise Estonya'da yaşayan İngerya kökenli oyuncular kendi kişisel trajedilerini anlatıyor.

Aare Toikka, topluluk içinde hem anne hem baba tarafından İngerya kökenli olan tek kişi. Diğer oyuncuların büyükbaba ya da en azından ebeveyn kuşağı Estonyalı. Toikka'nın ailesi, hayatta kalabilmek için çocuklarını Estonya kültürüne yönlendirmiş.

Utanç ve kimlik üzerine

Karusoo, İngeryalıların maruz kaldığı olayların bir benzerinin Estonyalıların da başına gelmesine çok az kaldığını hatırlattı. Bu nedenle insanların konuyu kendilerinden uzak tutma eğiliminde olabileceğini belirtti. Yönetmene göre köklerini hissetmek kişinin öz algısını doğrudan etkiliyor.

Karusoo, İngeryalıların tarihsel olarak damgalandığını ve bunun kuşaklar boyunca utanç duygusu yarattığını aktardı. İnsanların kendilerini yabancı hissetme ya da yabancı görülme korkusunu her zaman dile getirmediğini söyledi.

Yönetmen, yirmi yıl kadar önce Ida-Virumaa, Tallinn ve Paldiski'de Rusça konuşan çocuklarla yürüttüğü "Kes ma olen" projesini de hatırlattı. Yüz çocukla yapılan çalışmada çocukların üçte birinin Rus, üçte birinin Ukraynalı, Rus ve Beyaz Rus karışımı, kalan üçte birinin ise en az bir Estonyalı atası olduğu ortaya çıkmıştı.

İngerya hikayesini okuduğunda bu tablonun anlamını yeniden değerlendirdiğini belirten Karusoo, o dönem hiçbir çocuğun İngeryalı olduğunu söylemediğini aktardı. Ona göre bu, söz konusu kişilerin önemli bir bölümünün aslında İngerya kökenli olduğunu ve bunu gizlediğini gösteriyor. İngeryalılar Finlandiya'dan Rusya'ya sürüldüklerinde Estonya üzerinden geçtikleri için buraya gizlice dönmeye çalışmışlardı.

Karusoo, Estonya'da kolhoz ve tarım işlerinde çalışan İngerya kökenli insanları her zaman tanıdığını ancak onları Rus sandığını söyledi. Yönetmen bu gerçeği sindirmek için zamana ihtiyaç duyduğunu belirtti.