Estonya savunma yetkilileri sorumlulugu birbirine atiyor

Estonya'da savunma harcamalarindaki usulsuzlukleri arastiran parlamento ozel komisyonu, 70 milyon avroluk top mermisi aliminda yasanan skandalda sorumlulugun kimde oldugunu tartisti. Toplantida Savunma Bakanligi yetkilileri, sorumlulugun Devlet Savunma Yatirimlari Merkezi'nde (RKIK) oldugunu savunurken, merkez yonetimi ise suclusu olarak eski genel muduru gosterdi. Konuyla ilgili aciklama yapan Savunma Kuvvetleri ise guncel bir depo kayit sistemine sahip olmadiklarini kabul etti.

Riigikogu (Estonya Parlamentosu) ozel komisyonu, hukukumet denetim kurumu olan Riigikontroll'un savunma alanindaki duzensizliklere iliskin raporu uzerine toplanti duzenledi. Toplantida, Ukrayna'ya satin alinmak uzere 70 milyon avro odeme yapilan ve daha once top mermisi satmamis Hintli sirketlerle yapilan sozlesmeler masaya yatirildi. Satin alinan malzemeler teslim edilmezken, yasanan anlasmazlik mahkemeye tasinmis durumda.

Bakanlik ve RKIK birbirini sorumlu tuttu

Riigikontroll, RKIK'in 70 milyon avroluk sozlesmeyi kendilerine ulastirmadigini belirtirken, RKIK sozlesmenin 5 Haziran'da gonderildigini one surdu. Toplantida kimin hakli oldugu netlesmedi. Komisyon Baskani Urmas Reinsalu (Isamaa), Savunma Bakani Hanno Pevkur'a sozlesmenin Riigikontroll'a neden verilmedigini sordu. Pevkur, sozlesmelerde tedarikcilerle ilgili gizlilik hu sumleri bulundugunu, ancak kurumun bu sozlesmeleri gormesinin gerektigini kabul etti. Reinsalu, daha once mermi uretmemis bir sirkete yapilan avan odemelerine dikkat cekerek, sozlesmelerin ve kararlarin yazili olarak bakana iletip iletmedigini sordu.

Savunma Bakanligi Mustesari Kaimo Kuusk, satin almalarin RKIK'in yetkisinde oldugunu ve risklerin de bu kurum tarafindan degerlendirildigini soyledi. Pevkur ise, kendisinin sorunlu sozlesmeyi okumadigini ve savunma bakaninin kiminle sozlesme imzalanacagina karar vermediginin altini cizdi. Bakan, artan riskler konusunda bilgilendirildigini ve alinan tedbirlerle risklerin azaltilmaya calisildigini iddia etti.

Kuusk, sorunlu sozlesmeyle ilgili olarak istihbarat teskilati Kaitsepolitseiamet (Guvenlik Polisi) ile bilgi paylasildigini ve konuyla ilgili ulkelerin buyukelcileriyle gorusuldugunu actikladi. Sozlesmenin sonuclanmamasi uzerine RKIK'e sozlesmeyi feshetme ve dava acma talimati verildigini kaydetti. RKIK'in mevcut genel muduru Elmar Vaher, basarisiz sozlesmenin sorumlusunun onceki genel mudur Magnus-Valdemar Saar oldugunu one surdu.

Depo kayit sistemi yok

Toplantida, Savunma Kuvvetleri'nin modern bir depo kayit sisteminin olmadigi da ortaya cikti. Savunma Kuvvetleri Komutani Andrus Merilo, envanterde 200 milyonun uzerinde kalem bulundugunu ancak varliklarin yerinde oldugunu iddia etti. Mevcut sistemin "el isciligine" dayandigini belirten Merilo, "Bizim temel gorevimiz depo kaydi tutmak degil, askeri gorevleri yerine getirmek" dedi. Riigikontroll Baskani Janar Holm ise, envanter calismalarinin varliklar konusunda kesin bir garanti vermedigini belirterek, kuvvete emanet edilen buyuk butceye dikkat cekti. "Rakamlarin dogrulugunu kanitlayin" diyen Holm'a karsi Merilo, "34 yillik hizmetimin ardindan savunma kuvvetlerinin birilerinin parasini actigini iddia etmelerine izin vermem" karsiligini verdi. Merilo, karisikliklarin buyuk olcude evrak islerinden kaynaklandigini ve profesyonel muhasebecilerin ise alinmasi icin calismalarin surdugunu sozlerine ekledi.