Estonya Savunma Bakanlığı müsteşarı görevden alınabilir

Estonya'da Savunma Bakanı adayı olarak gösterilen Korgeneral Martin Herem'in, görevi devralmadan önce mevcut Savunma Bakanlığı Müsteşarı Kaimo Kuusk'un görevden alınmasını şart koştuğu öne sürüldü. ERR'nin birden fazla kaynağa dayandırdığı habere göre Herem, yeni bakanın personel kararlarında daha rahat hareket edebilmesi için Kuusk'un ayrılmasını istedi.

Habere göre Herem ayrıca Reform Partisi'ne katılmak zorunda kalmamayı ve genel seçimlerde aday olmamayı da talep etti. Bu taleplerin Reform Partisi tarafından kabul edilip edilmeyeceği, parti yönetiminin Çarşamba günü yapacağı toplantıda netleşecek.

Herem: Personel kararlarında söz hakkım olmalı

Ülke dışında bulunan ve Salı günü ERR'in aramalarına cevap vermeyen Herem, Postimees gazetesine yaptığı açıklamada, bakan olduğunda personel kararları alma hakkına sahip olması gerektiğini söyledi. Herem, "Kuusk'un şu anki bakanın ve Reform Partisi'nin meselesi. Onlar orada birini görevden almak ya da sorumluluk almak isteyip istemediklerine karar versinler" dedi.

Yürürlükteki mevzuata göre, bir bakan müsteşarla iş birliğinin yürümediğini düşünüyorsa müsteşarı görevden alabilir. Ancak Kamu Hizmeti Yasası, bakan ve müsteşarın birlikte çalışmaya başlamasından itibaren altı ay geçmeden müsteşarın görevden alınamayacağını öngörüyor. Bu durum, Herem'in bakan olması halinde Kuusk'u en erken altı ay sonra görevden alabileceği anlamına geliyor. Altı ay sonra ise genel seçimler yapılacak, bu da böyle bir yolla müsteşardan kurtulmayı anlamsız kılıyor.

Bu nedenle Reform Partisi'nin Herem'i bakan yapmak istemesi halinde tek hızlı çözüm, mevcut Bakan Hanno Pevkur'un döneminde Kuusk'un kendi isteğiyle görevden ayrılması olarak görülüyor. Müsteşarı görevden alma yetkisi, bakanın önerisi üzerine hükümete ait ve hükümet toplantısı Perşembe günü yapılacak. Başbakan Kristen Michal'ın, Pevkur'un istifasını ve yeni bakan atamasını önümüzdeki hafta Cumhurbaşkanı'na sunması bekleniyor.

Müsteşar Kaimo Kuusk, Salı akşamı ERR'nin "Esimeses stuudios" programına katılacak. Kuusk, uzun yıllar Estonya Dış İstihbarat Teşkilatı'nda çalıştıktan sonra 2019'da Dışişleri Bakanlığı'na geçti. Aynı yıl Ukrayna büyükelçisi olarak atandı ve görevini 2023'e kadar sürdürdü. Bu süre zarfında Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik saldırganlığı başladı. Ardından Litvanya büyükelçisi oldu. Temmuz 2024'te eski Bakan Pevkur, diplomat Kaimo Kuusk'u müsteşarlık görevine aday göstermişti.

Pevkur'un istifası sürpriz oldu

Pevkur, geçen hafta yaptığı açıklamada, Sayıştay'ın ordu ve savunma yatırım merkezine yönelik eleştirileri nedeniyle siyasi sorumluluk alarak bakanlıktan istifa ettiğini duyurmuştu. Pazartesi akşamı ise Sosyal Demokrat Partili milletvekili Raimond Kaljulaid ile Herem arasında sosyal medyada dikkat çekici bir tartışma yaşandı. Kaljulaid, Herem'i bakanlık görevini kabul etmekten kaçınması konusunda uyardı. Kaljulaid, Reform Partisi ve Estonya 200'ün, seçim öncesi oy oranlarını artırmak için Herem'in itibarını kullanmak istediğini savundu.

Herem ise Kaljulaid'in yazısına yanıt vererek, "Ukrayna'daki savaşın altı ay içinde bitme ihtimali var ve Rusya'nın yeniden toparlanması için altı ay daha gerekebilir. Bu tabloda yedi ay boyunca seçimleri beklemek büyük bir risk gibi görünüyor" dedi.