Estonya, Rus dronlarına karşı hafif savaş uçağı almayı tartışıyor

Estonya Savunma Bakanı Martin Herem, Rusya'nın jet motorlu hızlı dronlarına karşı mücadelede hafif jet eğitim ve savaş uçaklarının değerlendirilmesini önerdi. ERR'in Rusça yayınında yer alan habere göre Herem, L-39 veya Hawk gibi uçakların bu tehdide karşı etkili bir araç olabileceğini savunuyor. Halihazırda Çek yapımı iki L-39 uçağı eğitim amacıyla kullanılıyor.

Herem, Rusya'nın son bir yılda kullanmaya başladığı jet motorlu dronların esasen ucuz jet füzeleri gibi olduğunu belirterek, bunlarla mücadelede en etkili araçlardan birinin jet uçaklar olduğunu söyledi. Estonya Savunma Kuvvetleri'ne göre ülke hava savunmasını bugüne kadar ağırlıklı olarak kara sistemleri üzerine kurdu.

Uzmanlar bölünmüş: maliyet ve etkinlik tartışması

Uzmanlar bir hafif savaş uçağının maliyetinin 20 milyon avroya kadar çıkabileceğini tahmin ediyor. Buna silah, bakım ve pilot eğitimi masrafları da eklenecek. Alımı savunanlar, hava platformlarının Estonya'nın hava savunmasına yeni bir katman kazandıracağını belirtiyor. Shield şirketinin Baltık ülkeleri iş geliştirme sorumlusu Jaak Tarien, Ukrayna savaşının hava savunmasının çok katmanlı olması gerektiğini gösterdiğini kaydetti.

Buna karşılık eleştirmenler tek bir filosunun yoğun saldırıları püskürtmeye yetmeyeceğini savunuyor. Emekli Albay Hannes Toomsalu, tek tek hızlı dronların vurulabileceğini ancak savaş durumunda bir dron sürüsüne karşı hiçbir ülkenin bugün etkili bir savunma aracına sahip olmadığını ifade etti. Toomsalu ayrıca Estonya hava sahasının tamamen korunması gerektiğini, aksi halde kendi uçaklarının kullanılamayacağını vurguladı.

Uzmanlara göre deneyimli bir pilotun hafif savaş uçağını kullanmayı öğrenmesi yaklaşık bir yıl, deneyimsiz bir pilot için ise iki yılı bulabilir. Savunma Kuvvetleri Akademisi bünyesinde askeri pilot yetiştirme programı başlatıldı. Parlamentonun ulusal savunma komisyonu üyesi Leo Kunnas, uzun vadede Estonya'nın kendi savaş uçağı kabiliyetine ihtiyaç duyacağını, ancak doğrudan F-35'e geçmenin mümkün olmadığını; hafif eğitim ve savaş uçaklarıyla başlamanın mantıklı olduğunu söyledi.

Bütçe kısıtları ve deniz gücü tartışması

Eski savunma bakanı Hanno Pevkur, hafif savaş uçağı fikrinin uzun süredir konuşulduğunu, ancak mevcut bütçe çerçevesinde yeni uçak alımı için diğer savunma programlarından kısıntı yapılması gerekeceğini belirtti. Bazı politikacılara göre uçak alımı için ya topçu ya da donanma harcamalarında kesintiye gidilmesi gerekebilir.

Herem ise Estonya'nın gemi alımından vazgeçmeyeceğini söyledi. Eski Deniz Kuvvetleri Komutanı Jüri Saska da Estonya dış ticaretinin yaklaşık yüzde 8'inin deniz yoluyla yapıldığını hatırlatarak deniz güvenliğinin önemini vurguladı. Saska'ya göre deniz kuvvetlerinin barış zamanında da deniz durumunun izlenmesi ve petrol kirliliğiyle mücadele gibi görevleri bulunuyor.

Uzmanlar savunma planının gözden geçirilmesinin gerekli olduğu konusunda hemfikir; ancak yeni alımlarda yalnızca ilk maliyetin değil, on yıllara yayılacak işletme giderlerinin de hesaplanması gerekiyor. Tarien, önümüzdeki beş-yedi yıl içinde bu tür uçaklara alternatif görmediğini, ancak insansız savaş platformlarının da ufukta belirdiğini dile getirdi. Nihai kararı siyasi liderlik verecek.