Estonya parlamentosu, Avrupa Parlamentosu seçimlerinde oy verme yaşını düşürdü

Estonya parlamentosu Riigikogu, Avrupa Parlamentosu seçimlerinde oy verme ve aday olma yaşını düşüren yasayı kabul etti. Yeni düzenlemeye göre 2029 yılından itibaren 16 yaşındaki gençler oy kullanabilecek, 18 yaşındakiler ise aday olabilecek.

Avrupa Parlamentosu seçim yasasında değişiklik öngören tasarı, 59 milletvekilinin oyuyla kabul edilirken 28 milletvekili karşı oy kullandı. Tasarıyı Reform Partisi, Eesti 200 ve Sosyal Demokrat Parti milletvekilleri destekledi. Karşı oy kullananlar arasında Isamaa, Merkez Parti ve EKRE üyeleri yer aldı.

Mevcut uygulamada Avrupa Parlamentosu seçimlerinde en az 18 yaşındaki vatandaşlar oy kullanabiliyor, en az 21 yaşındakiler ise aday olabiliyor. Yeni yasa oy verme yaşını 16'ya, aday olma yaşını ise 18'e indiriyor. Oy verme ve aday olma hakkı Estonya vatandaşlarının yanı sıra daimi ikametgahı Estonya'da olan ve Estonya vatandaşlığı bulunmayan Avrupa Birliği vatandaşlarını da kapsıyor.

Yasa tasarısının arka planı

Değişiklik, Mart 2024'te 45 milletvekilinin girişimiyle parlamentoya sunuldu. Girişimin amacı gençlerin Avrupa meselelerine ilişkin tartışma ve karar alma süreçlerine daha fazla katılımını sağlamak olarak açıklandı. Tasarının gerekçesinde, Estonya nüfusunun yaşlanması nedeniyle siyasi katılımın ve karar alma gücünün giderek daha yaşlı seçmen kitlesine kaydığı belirtildi. Girişimcilere göre düzenleme, gençleri ilgilendiren konuları toplumsal gündeme daha fazla taşıyacak, gençleri aktif vatandaşlar olarak toplumsal yaşama katılmaya teşvik edecek ve gençlerin ilgi, ihtiyaç ve geleceklerine ilişkin Avrupa düzeyindeki kararların etkilenmesine yardımcı olacak.

Tasarının ilk okuması Mayıs 2024'te yapıldı, ikinci okumaya ise bu yılın Haziran ayında geldi. Süreç boyunca Anayasa Komisyonu tasarıyı toplam dokuz oturumda görüştü; bu oturumların dördü kamuya açık gerçekleştirildi. Komisyon ayrıca uzmanlar, akademisyenler ve ilgili taraflarla görüşmelerin yanı sıra Riigikogu Şansölyeliği hukuk ve analiz biriminden seçim yaşının düşürülmesi ve bunun Avrupa ülkelerindeki etkisi hakkında bir rapor talep etti. Bunun yanı sıra komisyon, Arenguseire Keskus (Estonya Kalkınma İzleme Merkezi) aracılığıyla Tartu Üniversitesi'ne gençlerin karar verme yeteneği ve bunu etkileyen faktörler üzerine bir araştırma yaptırdı.

Çarşamba günü kabul edilen yasa ilk kez 2029 yılında yapılacak Avrupa Parlamentosu seçimlerinde uygulanacak. Estonya'da yerel meclis seçimlerinde oy verme yaşı daha önce düşürülmüştü; 2017'den bu yana bu seçimlerde 16 ve 17 yaşındaki gençler de oy kullanabiliyor.