Estonya müzesi tarihi insan hikâyeleriyle anlatıyor

Estonya'daki Okupasyonlar ve Özgürlük Müzesi (Vabamu), gençlere geçmişin derslerini kişisel insan hikâyeleri üzerinden aktararak dijital çağın bilgi kirliliği ve yanlış bilgi risklerine karşı bir eğitim modeli sunuyor. Müzenin eğitim programları yöneticisi Ede Schank Tamkivi, ERR Novaator'ın "Tähelepanu! Tegemist on teadusega" (Dikkat! Bu bir bilim) programında yaptığı açıklamada, ders kitabı metinlerinin gençlere genellikle soğuk geldiğini belirtti.

Schank Tamkivi'ye göre kalıcı fayda, kuşaklar arası iletişimden doğuyor. Müzenin koleksiyonunda 45 binden fazla eşya bulunduğunu, bunların büyük bölümünün hiçbir zaman sergi vitrinlerine girmeyeceğini kaydeden Schank Tamkivi, "İnsanların kızaklarla nasıl kaydığını anlatmak için on tane aynı kızağı sergilemek zorunda değiliz" dedi.

"Kuşakların buluşması" programı

Müzenin "Põlvkondade kohtumised" (Kuşakların Buluşması) programı, gençlere geçmiş olayların tanıklarına doğrudan soru sorma fırsatı veriyor. Sibirya'da büyümüş kişiler bu kapsamda okul öğrencilerine çocukluklarının zorluklarını ve o dönemde yaşadıklarını anlatıyor. Doğrudan sohbetler güçlü bir duygusal bağ kuruyor ve diktatörlüklerin gerçek bedelinin anlaşılmasına yardımcı oluyor.

Schank Tamkivi, "Bütün bunları tarih kitabından sıkıcı bir metin olarak okumak yerine, Sibirya'da çocukken yaşadığı zorlukları şaşırtıcı biçimde olumlu bir dille anlatan biriyle tanışabiliyorsunuz. Bu hikâye gençler için canlanıyor ve baskıların insanlara gerçekte ne yaptığını anlıyorlar" ifadelerini kullandı.

Kişisel anılar aynı zamanda geçmişteki devlet organlarının manipülasyonlarına dair daha geniş bir tabloyu da ortaya koyuyor. Müze, gençlere üç farklı işgal dönemine ait örnekleri ulaştırıyor; bu örnekler yönetimlerin sistematik yalanlarını gözler önüne seriyor ve öğrencilerin eleştirel düşünme ile veri okuryazarlığı becerilerini geliştiriyor.

Akıllı telefonlarla yanlış bilgi analizi

Derslerde öğrenciler, dünün ve bugünün bilgi kalıplarını karşılaştırmak için kişisel akıllı telefonlarını kullanabiliyor. Schank Tamkivi, "Öğrencileri akıllı cihazlar yardımıyla yanlış bilgiyi tespit edebildikleri bugüne getiriyoruz. Öğrencileri kendilerinin tartışması ve devletlerin yalanları nasıl bir bilgi silahı olarak kullandığını fark etmeleri için teşvik ediyoruz" dedi.

Öte yandan Schank Tamkivi, dijital çağdaki bilgi bolluğunun gençlerin dikkatini çekmeyi zorlaştırdığını kabul etti. Vabamu, gençlere ulaşırken okul binalarından ve öğretmenlerden destek alıyor.

Ukrayna'da tam kapsamlı savaşın başlamasının ardından Vabamu'nun ziyaretçi sayısı belirgin biçimde arttı. Schank Tamkivi, "Aileler halinde insanların Vabamu'ya gelmesinin nedeni, çocukların evde sorduğu ve ebeveynlerin kendi başına yanıtlayamadığı çok sayıda zor soruydu. Müze de zaten bu yanıtların bulunabileceği yer" diye konuştu.

Vabamu'nun kurucusu Olga Kistler-Ritso, müzeyi gençlerin tarihten ders alması ve geçmişin korkunçluklarının bir daha yaşanmaması vizyonuyla kurmuştu. Ağustos ayında müzenin yöneticiliğinden ayrılan Ivo Lille'ye göre kurum bugün de aynı amaç doğrultusunda faaliyet gösteriyor. Lille, "Geçmişteki insanlık karşıtı suçların tekrarlanmaması için her şeyi yapıyoruz. Daha iyi bir gelecek şekillendirmek için geçmişin hatalarından ders alabiliriz" dedi.