Estonya Milli Kütüphanesi'nin kapıları açılmayı bekliyor

Estonya Milli Kütüphanesi'nin (Eesti Rahvusraamatukogu) uzayan tadilatı nedeniyle kullanıcıların kültürel mirasa erişimi ciddi şekilde kısıtlandı. Edebiyat araştırmacıları Eneken Laanes ve Joonas Hellerma, Sirb dergisinde yayımlanan ortak yazılarında kütüphanenin bir an önce açılması çağrısında bulundu.

Tadilatı defalarca ertelenen kütüphane binası, 2021 yılında kapatıldı ve yeniden açılış tarihi 2027 yılının mayıs ayına ertelendi. Böylece kütüphane ana binasının yaklaşık altı yıl kapalı kalacağı belirtiliyor. Kütüphanenin 1985-1993 yılları arasında inşa edildiği ve eski tadilat sürecinin sekiz yıl sürdüğü hatırlatılırken, bu kez kapatmanın daha da uzun süreceği vurgulanıyor.

Kültürel mirasa erişim engellendi

Kütüphane kapalı olduğu süre boyunca nadir eserler koleksiyonu (Rara) Narva caddesindeki geçici mekânda hizmet vermeye çalıştı ancak bu birim de bir süredir kapalı. Kütüphanenin özel koleksiyonlarına erişim oldukça azaldı. Yazarlar, ülkenin kültürel değerlerine sahip çıkma sorumluluğuna dikkat çekerek hükümeti yetersiz finansman ve vizyon eksikliğiyle suçluyor.

Yazarlar, kütüphanenin sadece fiziksel bir mekân değil aynı zamanda demokratik ve açık bir zihinsel ortam olduğunu, özellikle gençlerin ders çalışma, araştırma ve sosyalleşme alanı olarak önem taşıdığını belirtiyor. Kapatma nedeniyle bir nesil kütüphane deneyiminden mahrum kaldı.

Dijital erişimde yetersizlik

Yazıda ayrıca dijital kültürel mirasa erişimin yetersizliği eleştiriliyor. Devletin desteklediği dijital arşiv Digar ve ülke genelindeki kütüphane sistemi ÜÜRS'ün gelişiminin yavaş olduğu belirtiliyor. Dijitalleştirilmiş eserlerin büyük bir bölümüne yalnızca kütüphanelerdeki özel bilgisayarlardan erişilebilmesi, kütüphane kapalıyken bu kaynakları kullanılamaz hale getiriyor. Yazarlar, uzaktan erişim sistemlerinin kurulmasını ve telif haklarına saygılı dijital kiralama altyapısının geliştirilmesini öneriyor.

Uzmanlar, Almanya'daki Freiburg Üniversitesi Kütüphanesi ve Berlin Devlet Kütüphanesi gibi örnekleri göstererek fiziksel kütüphanelerin önemini koruduğunu savunuyor. Estonya Milli Kütüphanesi'nin en kısa sürede sınırlı da olsa kapılarını açması gerektiğini vurgulayan yazarlar, böylece toplumun kütüphaneyle bağının yeniden kurulabileceğini ifade ediyor.