Estonya kütüphanelere kitap alım desteğini azaltıyor

Estonya'da kütüphane kullanımı artmasına rağmen devlet, kütüphanelerin kitap satın alması için ayrılan desteği gelecek yıl yaklaşık 100 bin euro azaltıyor. Kültür Bakanlığı, daha az parayla kütüphanelerin daha zor seçimler yapmak zorunda kalacağını belirtirken, başkent Tallinn devleti adaletsiz finansman uygulamakla suçluyor.

Kütüphanelere ilgi bu yıl da artışta. Yılın en çok okunanları arasında Tõnu Õnnepalu'nun "Tööpäev" ve Valerie Perrin'in "Minu kallis tädi" adlı eserleri yer alıyor. Tallinn'deki Südalinna kütüphanesinde her iki kitap için bekleme listesi 100 kişiye kadar çıktı.

Südalinna kütüphanesi müdürü Tiina Põldmaa, "Görünüşte insanlar kütüphaneleri yeniden keşfetmiş gibi" dedi. Ekonomik olarak zor dönemlerde bile yoğun okuyan kişilerin kütüphaneden ödünç kitap aldığını, evine alacağı kitaplarda ise daha seçici davrandığını belirtti.

Bir kitap çok tutulduğunda kütüphane ek nüsha satın alıyor. Ancak gelecek yıl bu kararı vermek zorlaşacak; çünkü devlet desteği yaklaşık 100 bin euro azalıyor.

Põldmaa, bunun koleksiyon oluşturmayı mutlaka etkileyeceğini söyledi. Değerli edebiyattan daha az alabileceklerini, temel hedeflerinin çeşitliliği korumak olduğunu ifade etti. Nüsha sayısını azaltmanın ilk tasarruf adımı olacağını ekledi.

Bakanlık: kütüphaneler seçim yapmak zorunda

Kültür Bakanlığı kütüphane danışmanı Ülle Talihärm'e göre halk kütüphaneleri yerel yönetimlere bağlı kurumlar. Finansman azaldığında kütüphanelerin seçim yapması kaçınılmaz hale geliyor.

Talihärm, bunun yerel yönetim kütüphanesinin koleksiyon sorumlusu ve yöneticisine görev yüklediğini belirtti. Kitap adedi sayısını azaltıp nüsha sayısını bir miktar artırmak gibi tercihler yapılabileceğini söyledi.

Tallinn Belediye Başkan Yardımcısı Monika Haukanõmm (Merkez Parti), kentin devlet desteğindeki açığı kapatmaya çalıştığını ancak bunun sürdürülebilir olmadığını ifade etti.

Haukanõmm, bu yıl devlet desteğine ek olarak yayın alımı için 445 bin euro eklendiğini söyledi. Kitapların bulunması için ciddi çaba harcadıklarını, ancak devlet bütçesinden destek sürekli azalırken Tallinn'e tek başına 0,6 katsayısının uygulanmasından memnun olmadıklarını dile getirdi. Bu katsayıya göre komşu belediyenin aldığı her euro karşılığında Tallinn yalnızca 0,6 euro alıyor. Haukanõmm, Tallinn'in bu yıl yaklaşık 650 bin euro devlet desteği alabilecekken yalnızca 380 bin euro aldığını belirtti.

Yeni halk kütüphaneleri yasasının ocak ayında yürürlüğe girmesi bekleniyor. Kültür Bakanlığı'na göre bu, kütüphanelere hemen yeni görevler getirmeyecek. Büyük değişiklik ise 2028'de, kütüphanelerin ortak veri sisteminin çalışmaya başlamasıyla gelecek.

Talihärm, kütüphane veri sisteminin de devreye gireceği önümüzdeki yılda devlet bütçesinde yayın desteğinin artırılmasını ve yerel yönetimleri desteklemek için destek yönteminin değiştirilmesini umduklarını söyledi.